Nakil sonrası yaşam

Organ nakli yapıldıktan sonra, nakil edilen organı vücudunuz dışlamasın diye her gün savunma hücrelerinizi baskılayacak ilaçlar almanız gerekir.
Birçok hasta bu çevreden ayrılırken gergindir, ama aşağıdaki öneriler evde güvenli bir çevre oluşturmak ve sürdürmede yardımcı olacaktır.

İlaçlarınız

Taburcu olurken doktor ve hemşireniz tarafından ilaçlarınızı nasıl kullanacağınız konusunda bilgi verilecektir. İlaçlarınızı düzenli olarak kullanmanız gereklidir. Düzenli alım konusunda sıkıntı çekerseniz aile bireylerinizden bu konuda destek almanız gerekir.

Kontroller

Taburcu olduğunuzda haftada üç kez kontrole gelmeniz gerekir. Kontrole geldiğinizde ilaç düzeyleriniz (Prograf, Sandimum v.b.) gönderileceği için ilaçlarınızı içmeden gelmeniz gerekir.

İleri dönem kontrollerinizin sıklığı sizi takip eden doktorunuz tarafından belirtilecektir.

Ev Ortamı

Enfeksiyon kaynağı olabileceğinden canlı bitki ve çiçekler hasta odasında bulundurulmamalıdır.
Nakil sonrası ev hayvanlarından uzak durulmalıdır. Köpeğinizle veya kedinizle uzaktan konuşabilirsiniz. Ancak ev hayvanlarının size temasına, yalamasına veya sizinle uyumasına kesinlikle izin vermemelisiniz.

Bireylerle Temas

Bakteri ve enfeksiyonlara neden olabilen diğer ajanlara maruziyet olasılığını azaltmak için bireylerle yakın temastan (sarılma, öpüşme, el sıkışma gibi) kaçınılmalıdır.

Herhangi bir bulaşıcı hastalığı veya üst solunum yolu enfeksiyonu olmayan kişiler ellerini yıkadıktan sonra ziyaretinize gelebilir. İlk günler için en iyi korunma, kalabalık ortamlardan uzak durmaktır.

Bağışıklık sisteminizin baskılanması nedeniyle üst solunum yolu enfeksiyonu (grip, nezle v.b.) olan kişilerle temastan kaçınmalısınız. Canlı aşı yaptırılmaması gerekir.

Günlük Temizlik
Sık olarak duş veya banyo yapmanız yararlıdır. Özellikle herhangi bir döküntü varlığında hafif sabun kullanabilirsiniz. Ağır kokulu sabun kullanımından kaçınmalısınız.

Cildinizi kontrol etmeniz gerekir. Cildinizdeki herhangi bir kızarıklık, kabartı veya kaşıntıyı hemen doktor veya hemşirenize bildiriniz.
Daima kendi havlunuzu ve giysilerinizi kullanınız, başkalarının kullandıklarını siz kullanmayınız ve sizin kullandıklarınızı başkalarının kullanmasına izin vermeyiniz.

Deniz ve Havuz

Bağışıklık sisteminiz baskılanacağı için göl yada halka açık havuzlarda yüzmeyiniz. Yüzme gibi aktiviteleri doktorunuza danışmadan yapmayınız.

Günlük Egzersiz

Düzenli egzersiz iyileşme sürecinin önemli bir parçasıdır. Egzersiz yaparak kas gücünüzü ve hareketini yeniden kazanmak yalnızca fiziksel değil duygusal olarak da kendinizi iyi hissetmenizi sağlayacaktır.

Taburcu olduktan sonra aktivite veya egzersiz için dayanma gücünüzün azaldığını hissedeceksiniz. Başlangıçta enerji düzeyiniz düşük ve kendinizi yeterince iyi hissetmediğiniz için günlük rutin egzersizler zor olabilir. Gün içerisinde dinlenme ve egzersiz periyotlarının her ikisini birlikte planlamanız yardımcı olabilir.

Cinsel Yaşam

Nakil sonrası cinsel aktivite kendinizi nasıl hissettiğinize bağlıdır. Kadın ve erkek her ikisi için de genital bölgesinde herhangi bir akıntı, cilt lezyonu, çatlak veya döküntü olduğunda doktor veya hemşireye iletilmesi gerekir. Eşinizde aktif bir enfeksiyon varsa enfeksiyon tamamen iyileşinceye kadar cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.

Bununla birlikte doğum kontrol yöntemi kullanımı son derece önemlidir. Nakil ekibi mevcut doğum kontrol seçenekleri konusunda sizinle konuşacaktır.

Ateş

Vücut sıcaklığınız 38 oC olur ve iki saat içerisinde normale dönmezse hemşire veya doktorunuzu aramanız gerekir.

Nakil ekibinize iletmeniz gereken durumlar:

• 38 oC’nin üzerinde ateş
• Damak, burun, makat veya mesaneden herhangi bir kanama
• Öksürük, burun tıkanıklığı veya nefes darlığı,
• Bulantı, kusma veya ishal,
• Ciltte döküntü veya kırmızılık (banyo sırasında günlük olarak kontrol ediniz),
• Ameliyat yeri ile ilgili herhangi bir problem, ağrı, şişlik, kırmızılık veya akıntı
• Ağız yaraları veya makatta ağrı
• Genital bölgede yara, vaginal kanama, akıntı veya koku.
• Sık idrara çıkma, idrar yaparken ağrı veya yanma,
• Cildinizde ve gözünüzün beyazında sararma,
• Cildinizde kaşıntı.

Sigara /Alkol /İlaçlar

Nakil sonrası sigara içmemenizi öneririz. Ayrıca çevrenizde sigara içilmesine müsaade etmemeli ve sigara içilen ortamlardan uzak durmalısınız.
Nakil sonrası alkol alımı da sakıncalıdır ve alınmaması gerekir. Düzenli olarak ilaç almaya devam ettiğiniz için ilaç ile birlikte alkol alımı sakıncalı olduğundan önerilmemektedir.

Herhangi bir nedenden dolayı ilaç kullanmanız gerekirse sizi takip eden doktorunuza ve hemşirenize danışınız. Size verilen ilaçlar bağışıklık sisteminiz baskılayan ilaçlarla geçinmeyebilir ve beklendik etkisini değiştirebilirsiniz.

Beslenme

Bağışıklık sisteminiz zayıflatıldığı için besinlerle bulaşan enfeksiyonlar açısından büyük risk söz konusudur.
Besinlerin çoğu belli tipte bakteriler içerir. Bu bakteriler genellikle bağışıklık sistemi yeterli çalışan kişiler için zararlı değildir. Bunun yanı sıra bazı kişiler için yüksek düzeyde bakteri içeren besinler zararlıdır ve enfeksiyon kaynağı haline gelebilir.

Bu bölümde nakil sonrası dönemde besin seçimi, alımı, hazırlanması ve saklanması ile ilgili dikkat etmeniz gereken noktalara ilişkin bilgiler yer almaktadır.

İlk olarak yiyeceklerinizi hazırlarken ve saklarken göz önünde bulundurmanız gerekli bazı noktalar şunlardır:
• Buzdolabını temizlemekle işe başlayın ve ısı ayarının 5 derecenin altında olduğundan emin olunuz.
• Eve ilk giderken yeni yiyecekler alınmalıdır. Açılmış olan kavanoz veya paketleri atınız veya bir süre için çevreden uzaklaştırınız.
• Elinizi sık yıkamayı unutmayınız.
• Yiyecek hazırladığınız tüm alanları temiz ve kuru tutunuz.
• Tabakları sıcak, sabunlu su ile yıkayınız ve kuruduktan hemen sonra kaldırınız.
• Mutfak kaplarını kulplarından ve tepsileri kenarından tutarak dikkatlice taşıyınız.
• Parmaklarınızı yiyeceğin dışında tutunuz.
• Elinizde kesi veya yara varsa yiyecekleri hazırlarken eldiven giyiniz.
• Besin veya tabakların yakınında öksürüp aksırmamaya dikkat ediniz.
• Tüm ürünlerin son kullanım tarihini kontrol ediniz.
• Tüm etleri ve yumurtaları iyice pişiriniz.
• Etleri ve hazırlanmış yiyecekleri buzdolabına bir kez koyunuz. Tüm yiyecekleri koruyucu kap içerisine koyduktan sonra ağzını kapatarak buzdolabına yerleştiriniz.
• Bırakılmış veya artmış olan yiyecekler yeniden pişirildikten sonra servis yapılmalıdır.
• Bırakılmış veya artmış yiyecekler 24 saat içerisinde yenilmeli veya paketlenerek dondurulmalıdır.