Soru Cevap / Tüm Sorular

Her horlayan kişide uyku apnesi yoktur. Ancak uyku apnesi olanların çoğu horladığı için horlama uyku apnesinin bir belirtisi sayılabilir. Horlayan bir kişiye uyku apnesi tanısı konmasa bile ileride uyku apnesi gelişme riski taşıyabileceği için dikkatli olmalıdır.

Alerjik rinit ve burun poliplerinin asıl tedavisi ilaçla yapılır. Bu hastalıkların seyrinde gelişen burun tıkanıklıkları için ameliyat gerekebilir. Alerjiler şu anda ilaçlarla tedavi edilmektedir, ancak hastalığın belirli evrelerinde ameliyat gerekebilir. Bununla birlikte hastalığın tekrarlamasını önlemek için ameliyattan sonra da ilaç tedavisine devam edilmelidir.

Yetişkinlerde burun tıkanıklığı burun kemiği eğriliği (septum deviasyonu), burun etlerinin büyümesi (konka hipertrofisi), burun mukozasının şişmesine yol açan durumlar (grip, alerji), alerjilerde sık görülen burun polipleri ve sinüzit nedeniyle olabilir. Burun mukozasındaki şişlik ilaçlarla tedavi edilebilirken, burun tıkanıklığına yol açan diğer durumlar yaşam kalitesini etkileyecek ve hastanın gece gündüz büyük ölçüde ağızdan nefes almasına neden olacak kadar ağırsa ameliyat gerekebilir.

Sinüzit genellikle grip olarak bilinen bir üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra gelişir. Sinüslerdeki bakteriyel enfeksiyona bağlı ortaya çıkar ve burun salgısının boşaldığı kanalların tıkanmasından kaynaklanır. Sinüzit ayrıca kemik eğrilikleri, alerjik rinit, burun mukozasından kaynaklanan polipler, geniz eti ve büyümüş burun etleri (konka) nedeniyle de ortaya çıkabilir. Sinüzitin asıl tedavisi duruma yol açan hastalığın tedavisidir. Bu tedavi istenen sonucu vermezse ya da sinüs sorunu kronikleşirse ameliyat gerekebilir.

Hastada kullanılmasına engel olan çok önemli bir durum yoksa ya da hasta başka bir seçeneği istemiyorsa burun ameliyatlarında genel anesteziyi tercih ediyoruz. Genel anestezi hem hastanın hem de cerrahın konforu ve rahatlığı için tercih edilmektedir.

Baş dönmesinin en sık nedeni, yatar ya da oturur durumdan hızla kalkmaya bağlı ani tansiyon düşmesidir. Buna ortostatik hipotansiyon denir ve genellikle bu hareketleri daha yavaş yapmaya dikkat ederek önlenebilir. Bir diğer sık neden, halk arasında kulak kristallerinin yerinden oynaması olarak bilinen BPPV'dir. Bu durumda iç kulağın denge merkezindeki mikroskobik kristaller normal yerlerinden ayrılır ve şiddetli baş dönmesi nöbetlerine yol açar. Tamamen mekanik bir sorundur; tanı ve tedavi bir dizi manevrayla kolayca ve hızla yapılabilir. Baş dönmesinin diğer nedenleri oldukça seyrek olmakla birlikte kulak burun boğaz bölümümüzde kolaylıkla tanı konup tedavi edilebilir.

Otoskleroz olarak bilinen kulak kireçlenmesi yalnızca insanlarda görülen ve kulağı etkileyen bir kemik hastalığıdır. Bu hastalıkta üzengi kemiğinin hareketi bozulur ve iletim tipi işitme kaybına yol açabilir. Kadınlarda daha sık görülür ve gebelik sırasında işitme kaybı artabilir. Tedavide cerrahi uygulanır: kulak zarı kaldırılarak üzengi kemiğinin üst bölümü çıkarılır ve taban plağında açılan deliğe özel bir protez yerleştirilir.

Halk arasında biyonik kulak ameliyatı olarak bilinen girişim, koklear implant ve işitsel beyin sapı implantı yerleştirilmesi ameliyatlarını kapsar. Bu ameliyatlar, hastanın ileri derecede işitme kaybı olduğunda ya da işitme siniri veya iç kulak gelişmemiş olduğunda uygulanır. Bu ameliyatlar en sık Hacettepe Üniversitesi merkezinde yapılmaktadır.

Çınlamanın en sık nedeni yaşa bağlı işitme kaybıdır. Bu, bir işitme testiyle kolayca saptanabilir. Sonrasında uygulanan ilaç tedavilerinin rolü sınırlıdır. Hacettepe Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı odyoloji ünitesinde bu soruna yönelik birbirinden çok farklı tedaviler başarıyla uygulanmaktadır.

Böyle durumlarda bir dizi işitme testi yapılmadan önce ayrıntılı kulak muayenesi yapılmalı ve tıbbi öykü alınmalıdır. Olası bir işitme kaybının gözden kaçmaması için testler deneyimli bir odyoloji merkezinde yapılmalı ve yorumlanmalıdır. İşitme kaybı tanısı konan hastalara işitme cihazı önerilmeli ve sorun izlenmelidir.

Hayır. Bu sıvı, çocuğunuz üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdiğinde kulağında biriken bir sıvıdır. Enfeksiyon geçtikten sonra kendiliğinden kuruyabilir, ancak bazı çocuklarda sonrasında da devam edebilir. Banyo sırasında kulağa kaçan su dış kulakta kalır; burada sözü edilen sıvı ise kulak zarının arkasındadır.

Hayır. Bu yanlış bir inanıştır. Bademcikler solunum sisteminin bir savunma mekanizmasıdır. Ancak kronik hastalıklara ve tıkanıklıklara yol açıyorlarsa yarardan çok zarar veriyor olabilirler. Böyle durumlarda bademciklerin alınması enfeksiyonların artmasına ya da belirtilerin her zamankinden ağır olmasına yol açmaz. Vücudumuzda bademcikler olmadan da hastalıklarla baş edebilecek çok sayıda savunma mekanizması vardır.

Üst solunum yolu enfeksiyonları genellikle viral enfeksiyonlardan kaynaklanır ve çoğunlukla antibiyotik kullanmaya gerek kalmadan tedavi edilebilir. Akut bir atak sırasında hekim desteği gerekirse antibiyotik gerekebilir. Enfeksiyonlar sık tekrarlıyorsa bağışıklık sistemindeki sorunları araştırmak için hekim muayenesi gerekebilir. Çocuğunuzun hastalığında düzelme görülmüyorsa kreşe bir süre ara vermek durumunun iyileşmesine yardımcı olabilir.

Çocuğunuz ağzı açık uyuyorsa, horluyorsa ya da uykuda nefes almakta zorlanıyorsa bu, burun boşluğunun arkasında burun yolunu tıkayan büyümüş bir geniz eti olduğunu gösterir. Böyle durumlarda bir kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır. Muayene sonucuna göre geniz etinin ameliyatla alınması gerekebilir.

Çocuğunuzun kulağında sıvı birikmesi, geçirdiği bir üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlıdır. Vücut bu sıvıyı belli bir süre sonra kendiliğinden atabiliyorsa ek bir tedavi gerekmez. Ancak sıvının kalıcı olduğu durumlarda çocukta işitme kaybına yol açabilir ve kulak ameliyatı gerektiren sorunlara neden olabilir. Bunu önlemek için çocuğun yakından izlenmesi gerekir. Sıvı üç ay sonunda kaybolmazsa, kulağı havalandırmak için kulak zarına tüp yerleştirilmesini içeren cerrahi bir girişim gerekir.

Ses tellerine yerleşmiş tümörlerde, biyopsi sırasında tümörü güvenli sınırla içine alacak şekilde etkilenen ses telinin çıkarılması genellikle hem tanı hem de tedavi için yeterlidir. Hastalığın ileri evrelerinde, tümörün yerine ve hastaya özgü diğer etkenlere göre radyoterapi, kemoradyoterapi ya da gırtlağın kısmen veya tamamen alınmasını (larenjektomi) içeren daha kapsamlı bir tedavi uygulanabilir. Yine tümörün evresine ve yerine bağlı olarak bu hastalara boyundaki lenf düğümlerinin temizlendiği tek ya da çift taraflı "boyun diseksiyonu" yapılabilir.

Ses tellerinde gelişenler dışında larinks kanseri belirtileri hastalığın erken döneminde ortaya çıkmaz. Bu nedenle hastaların büyük çoğunluğu belirtileri hastalığın ileri evrelerine kadar fark etmez. Ancak ses tellerinde ortaya çıkan tümörler, hasta ses kısıklığından yakındığında erken saptanabilir. Ses kısıklığının yanı sıra yutma güçlüğü ve boyunda şişlik de görülebilir. Diğer sık belirtiler şunlardır: geçmeyen uzun öksürük nöbetleri, nefes darlığı, halsizlik, iştahsızlık ve kilo kaybı.

Hastanın tıbbi öyküsü alındıktan sonra belirtileri değerlendirilir ve ayrıntılı fizik muayene yapılır. Muayene bulgularına göre bu değerlendirme bilgisayarlı tomografi ve/veya MR ile desteklenebilir. Kesin tanı için biyopsi yapılmalı ve alınan doku patolojik olarak incelenmelidir. Biyopsi genel anestezi altında, doğrudan bakı ile yapılır. Biyopsi sırasında tümörün yayıldığı alanlar belirlenerek lezyon değerlendirilebilir. Ses tellerinde ortaya çıkan tümörlerde, lezyonun durumuna göre ilgili ses teli çıkarılabilir; böylece hem biyopsi hem de tedavi aynı anda yapılmış olur.

Larinks kanseri baş-boyun bölgesinde en sık görülen ve aynı zamanda en öldürücü kanserdir. Hastalığın en büyük risk etkeni sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanılmasıdır. Pasif içiciliğe maruz kalınan ortamlarda uzun süre bulunmak zorunda olanlarda da risk daha yüksektir. Diğer risk etkenleri arasında alkol, genetik yatkınlık ve hava kirliliği bulunur.

Larinks (gırtlak) kanseri, gırtlakta anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar. Kanser hücreleri gırtlak içinde, komşu dokulara ya da vücudun daha uzak bölgelerine yayılabilir. Larinks kanseri vakalarının %80-90'ı sigara kullanımına bağlıdır. Kanser gelişme olasılığı içilen sigara miktarı ve alışkanlığın sürdüğü zamanla birlikte artar. Sigarayı bıraktıktan sonra kanser gelişme olasılığı giderek azalır ve beş yıl sonra risk sigara içenlerin yarısına iner. Uzun süre pasif içiciliğe maruz kalan, sigara içmeyen kişiler için de larinks kanseri bir risktir.

Tüp bebek uygulamasında yüksek gebelik oranları için hastaya özel bireyselleştirilmiş tüp bebek protokolü, çok iyi bir tüp bebek laboratuvarı ve iyi bir klinik uygulama gereklidir. Mart 2010 yılında T.C. Sağlık Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu yönetmeliğe göre 35 (kadın yaşı) yaş altında 1. ve 2. tüp bebek uygulamalarında yalnızca 1 embriyo rahim içine bırakılabilmekte, 3 ve üzeri tüp bebek uygulamalarında en fazla 2 embriyo rahim içerisine bırakılabilmektedir. 35 yaş üzerinde ise en fazla 2 embriyo rahim içerisine bırakılabilmektedir. Bir diğer değiş ile rahime bırakılan embriyoların sayısı yasa ile azaltılmıştır. Bu nedenle rahim içerisine bırakılacak olan embriyoların çok çok kaliteli olması gereklidir ki az sayıda olmalarına rağmen rahim içerisine tutunabilsinler ve gebelik elde edilebilsin.

Blastokist embriyosu embriyonun döllenmeden sonraki 5. gündeki haline denir ve 3. gün embriyolara göre rahime tutunması olasılığı daha yüksektir.

Erkekten en kolay sperm elde etme yöntemi mastürbasyon ile menini alınmasıdır.

Menide sperm olmaması, geriye boşalma, sperm verememe gibi durumlarda spermlerin bazı yöntemler kullanarak alınması gerekebilir.

Mikro TESE (Testisten biyopsi ile sperm elde edilmesi) :
Menisinde hiç sperm bulunmayan (erkeklerin %1’ini etkiler) (Azospermi) erkeklerin genel yada lokal anestezi kullanarak testislerinden kesi yapılarak sperm yada üreme hücresi bulunmasıdır. Ürolog tarafından yapılır ve testis üzerine mikroskop altında damarlara zarar vermeden parçalar alınır ve embriyoloğa incelemesi için verilir. Sperm arama işlemi bazen 6-7 saat sürebilmektedir. MikroTESE’nin normal TESE’ye göre birçok avantajı vardır. Mikroskop altında damarlar görülerek yapılması nedeni ile testise verilen zarar en azdır. Ayrıca çıkarılan doku miktarları arasında büyük miktarda fark vardır. Sperm bulma şansları benzerdir.

Menide hiç sperm olmaması tıkayıcı veya tıkayıcı olmayan şeklinde olabilir. Tıkayıcı tipte sperm bulma şansı daha fazladır. Tıkayıcı olmayan tipi kendi arasında 5 tipe ayrılır. Fakat sperm bulma şansı ortalama %50’dir.

PESA (Perkütan epididimal sperm aspirasyonu) :
Tıkayıcı tipte azospermide yeri vardır. Ayrıca meni vermede güçlüğü var ise, boşalma geriye doğru ise (retrograt ejekülasyon) uygulanabilir. Testislerin üzerindeki epididim denilen kanallar içerisine küçük bir iğne ile girilir ve meni çekilir. Bu meni sperm için taranır.

MESA (Mikroskop altında epididimal sperm aspirasyonu) :
Testis üzerindeki epididimal kanallardan mikrocerrahi yapılarak mikroskopi altında meninin alınmasıdır.

TESA (Testiküler sperm aspirasyonu) :
Testislere kesi yapılmadan direkt olarak iğne batırılıp meninin aspire edilme yöntemidir.

Tedavi nedene yönelik olmalıdır. Pretestikülar azospermi varlığında pulsatif GnRH tedavisi uygulanabilir. Alternatif olarak human chorionic gonadotropin (hCG) haftada 2 kez 1.000–2.500 IU olacak şekilde verilebilir. hCG tedavisine human menopausal gonadotropin (hMG) 150 IU haftada 3 kez eklenebilir. 1 yıllık tedavide %80 oranında gebelik elde edilir.

Testikülar azospermide tedavi mikroenjeksiyon yöntemi ile tüp bebek uygulamasıdır. Yumurtalıklardan farklı yöntemler ile sperm elde edilebilir.

Posttestikülar azospermide direk olarak tüp bebek planlanabileceği gibi cerrahi tedavi de planlanabilir. Geriye ejekülasyonda ilaç tedavisi denenebilir.

Azospermili hastalar bir üroloji uzmanı tarafından mutlaka görülmelidir. Torbanın ve yumurtalıkların muayene edilmesi, kan testosteron ve FSH, LH, inhibin-B değerlerini tespit edilmesi gereklidir. Genetik inceleme mutlaka yapılmalıdır.

Azospermi meni içerisinde hiç sperm bulunmamasıdır. Tüm toplumdaki erkeklerin %1’inde görülür. Erkek kısırlık nedenlerinin yaklaşık %10-15’ini oluşturur. Kısırlık şikâyeti ile başvuran çiftlerin %5’inde erkekte azospermi bulunur.

Azospermi aspermi ile karıştırılmamalıdır. Aspermide meni hiç yoktur. Sperm normal olarak çıplak gözle görülemez. Ancak mikroskobik incelemede görülebilir. Azospermi de ise meni normal olarak gelir fakat içerisinde çıplak gözle görülemeyen sperm yoktur.

Azosperminin 3 tipi vardır.
Pretestikülar azospermi
Azospermilerin %2’sini oluşturur. Beyindeki ceviz büyüklüğündeki salgı bezindeki (hipofiz) problemler nedeni ile testiste (erkek yumurtalık) sperm üretimi olmaz. Doğuştan veya sonradan edinilen problemler nedeni le gelişebilir. Dışarıdan testosteron içeren ilaçlar alınması, hiperprolaktinemi, hipopituarism, Kallmann sendromu, Prader-Willi sendromu gibi durumlarda görülür. Kanda FSH düşüktür. Sperm üretimi yoktur.

Testikülar azospermi (Tıkayıcı olmayan azospermi)
Bu tip azospermide problem yumurtalıklardadır. Yumurtalıklar hiç olmayabilir, normalden küçük olabilir veya normal boyutta olabilir. En sık görülen azospermi tipidir. Azospermilerin %49-93’ü bu tiptir. Kan FSH seviyesi artmıştır. Sperm üretimi yoktur.
Nedenleri
• Doğuştan kromozomal bozukluklar
• Klinefelter sendromu (Tıkayıcı olmayanların %15-%30’unda görülür)
• Y-mikrodelesyonu (Tıkayıcı olmayanların %10-%20’sinde görülür). 3 tipi vardır. A, B ve C tipi. B tipi en kötü olanıdır ve sperm bulma şansı yok denecek kadar azdır. C tipi en iyi olanıdır.
• İnmemiş yumurtalık
• Sertoli cell-only sendromu
• Erişkin yaşta yumurtalık iltihabı geçirmek
• Travmaya maruz kalma
• Radyoterapiye maruz kalma
• Kemoterapiye maruz kalma
• Yumurtalığın torsiyone olması

Posttestikülar azospermi (Tıkayıcı tipte azospermi)
Bu tipte sperm üretimi olmasına rağmen meniye geçememektedir. Azospermilerin %7-%53’ünü oluşturur.
Nedenleri
• Vas deferansın doğuştan olmaması (Kistik fibrosis hastalığı ile birliktedir)
• Enfeksiyonlara bağlı tıkanma
• Geriye doğru ejekülasyon veya ejekülasyonun hiç olmaması

İlaçsız tüp bebek olarak bilinen (IVM-invitro matürasyon)’nun gebelik oranı klasik tüp bebeğe göre daha düşüktür.
Spermi olmayan erkeklerde ya da yumurtalığı olmayan kadınlarda kök hücre nakli halen çalışma aşamasında olup fare deneylerinde olumlu sonuçlar alınmıştır. Rutin klinik uygulamaya girmesi eninde sonunda olacaktır. Ama henüz mevcut değildir. Bu nedenle aralıklı olarak doktorunuza bu yöntemin kullanılmaya başlayıp başlanmadığını sorunuz.
Arzu edilen dondurma şekli embriyo dondurmaktır. Fakat bekâr olan hastalarda sperm ve yumurta dondurma işlemi de başarılı olarak gerçekleştirilmektedir. Kanser tedavisi planlanan (Kemoterapi veya ışın tedavisi) hastalarda tedavi öncesi mutlaka değerlendirme yapılmalıdır.

Kötü yumurtalık cevabı tüp bebek öncesi tahmin edilebilir (Antimülleriyan hormon, âdetin 3. Günü FSH, E2, adetli dönemde antral follikül sayısının belirlenmesi). Antimülleriyan hormonun 0.5 ng/ml altında olması %85 doğruluk ile kötü yumurtalık yanıtını gösterir. Ayrıca adet döneminde her iki yumurtalıkta 5’ten az öncü yumurtanın olması, varsa daha önceki tüp bebekte her iki yumurtalıktan 5’ten az yumurta toplanmış olması kötü yumurtalık cevabını gösterir.
Daha önceden yumurtalık cerrahisi geçirmiş olmak, daha önceden bir yumurtalığın alınmış olması, ağır sigara içimi, ileri evre endometriozis varlığı, daha önceden kemoterapi veya ışın tedavisi almış olmak kötü yumurtalık yanıtına risk oluşturur.

Tüp bebek tedavisi sırasında ağrı kesiciler alınmamalıdır.
Aspirin kullanımının tüp bebek başarısını artırmaz.
Yumurtlatma ilaçları yumurtalık kanserine neden olmazlar.

• Her ne şekilde olursa olsun, daha önceden gebeliğiniz var ise tüp bebekte gebe kalma şansınız hiç gebe kalmayana göre daha fazladır.
• İleri kadın yaşı tüp bebekte gebelik oranın etkileyen en önemli faktördür. 40 yaş üstünde gebelik oranları çok anlamlı şekilde azalır. Bu yaşlardaki kadınlar için ayların önemi vardır. En kısa sürede vakit kaybetmeden tüp bebeğe başlanmalıdır.
• Rahim içerisinde embriyo yerleştirilen bölgede yerleşmiş olan miyomların, poliplerin histeroskopik olarak çıkarılması gebelik oranlarını artırır.
• Rahim içi perde var ise histeroskopik olarak kesilmesi gebelik oranlarını artırır, düşük yapma riski azaltır.
• Tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında rahim içerisinin histeroskopi olarak gözlenip problem var ise tedavi edilmesi gebelik oranını artırabilir.
• Halk arasında vidalama yöntemi, yapıştırma yöntemi, ko-kültür ve lenfosit aşıları gibi gebelik oranını artırdığı söylenen tekniklerin kesin kanıtlanmış faydası yoktur.
• Akupunkturun tüp bebek tedavisinde kullanımının gebelik oranını artırdığına yönelik çalışmalar yayınlansa da klinik uygulamaya girebilmesi için daha fazla kanıtın olması gereklidir.
• Embriyonun genetiğinin belirlenerek (PGD) rahime yerleştirilmesi ailede genetik rahatsızlık var ise faydalı olup, anne ve baba normal iken PGD yapılması gebelik oranını artırmayıp aksine azaltmaktadır. İyi giden bir embriyodan genetik inceleme için parça almak embriyoya genellikle zarar vermektedir.

Hastalar için gerçekten çok zor karar verilen bir durumdur. Günümüzde birçok tüp bebek merkezi ticari kaygılar ile hasta çekmek için olmadık yöntemler uygulamaktadır. Gerçeğe dayanmayan, yeni teknikler uyguluyoruz, gebelik oranlarımız çok yüksek gibilerinden vaatler ile hastaların bebek sahibi olma arzularını suiistimal etmektedirler. Bazı televizyon programları da maalesef buna alet olmaktadır. İyi merkezler için:
• Merkez ne zamandır faaliyette?
• Rapor çıkarma yetkisi var mıdır?
• Uluslararası kurumlarca denetleniyor mu?
• Embriyo, sperm, yumurta dondurma programı var mı?
• Dondurulan embriyoların yüzde kaçı sağlam?
• Dondurulan embriyo transferinden gebelik oranları nasıl?
• Eve canlı bebek ile gitme oranları kaç?
• Bir problem çıktığında (örneğin yumurtalık aşırı uyarıldığında) sizi tedavi edebilecek alt yapıya sahip mi?
Bu şartlar iyi merkezlerde olmalıdır.

Tüp bebek tedavisi sırasında gebelik beklentisi doktorunuzun size vermiş olduğu gebelik oranına uygun olmalıdır. Aşırı beklenti sonrası gelen negatif gebelik sonucu sizi ve dolayısı ile ailenizi olumsuz olarak etkileyebilir. Kendinizi tüp bebek tedavisi öncesi gergin hissediyor iseniz doktorunuzun onay ile psikolojik destek alabilirsiniz.

• Tüplerde şişme olmuş ise (hidrosalpinks) şişmiş olan tüp veya tüplerin tüp bebek öncesi laparoskopik olarak çıkarılması gereklidir. Çıkarılamıyor ise yine laparoskopik olarak rahim ile ilişkileri kesilmelidir. Şişmiş tüp veya tüplerin çıkarılması gebelik oranını artırır ve dış gebelik oranını azaltır.
• Tüp bebek öncesi yumurtalıklarda 4 cm’nin üstünde çikolata kisti var ise bu kistin laparoskopik olarak çıkarılması gereklidir. 4cm’nin altında ise çıkarmaya gerek yoktur.
• Tüp bebek öncesi 4 cm’nin altında çikolata kisti var ise bu kistin işlem öncesi iğne ile aspire edilmesi enfeksiyon oranını artırması nedeni ile önerilmez.
• Tüp bebek öncesi 1 cm’den büyük fonksiyonel olmayan (estradiolün 60 pg/ml altında olması, endometrial kalınlığın 5 mm’nin altında olması) kistlerin işlem öncesi iğne ile aspire edilmesi önerilir.
• Polikistik yumurtalık hastalığının varlığı tüp bebek için olumsuz değil aksine olumludur. Yapmış olduğumuz bir çalışmada polikistik yumurtalık hastalığı olan kadınlarda tüp bebek gebelik oranının kontrol grubuna göre daha fazla olduğunu tespit ettik. Bu çalışmayı dünyanın en saygın kısırlık dergilerinden birisi olan "Fertility and Sterilty" dergisinde 2005 yılında dünyaya sunduk. Bu çalışma akademik yayınlarım arasında bulunabilir.

Tüp bebek tedavisine başlandıktan sonra yeterli yumurtalık cevabı yok ise, kan estradiol değerleriniz ani olarak düştü ise yumurta uyarımı doktorunuz tarafından iptal edilebilir. Eşinizden sperm bulunamadı ise (Azospermi hastaları), yumurta toplamada yumurta veya döllenmeye uygun yumurta çıkmadı ise, döllenme olmamış ise tedavi iptal edilebilir. Ayrıca yumurtalarınız aşırı uyarılmış ise döllenmiş embriyolar dondurulabilir ve tedavi iptal edilebilir.

Tüp bebek tedavisi öncesi sigara içiyor iseniz bırakınız, alkol almayınız.
Eşiniz tüp bebek öncesi sigara kullanıyor ise 70 gün önceden sigarayı bırakması gerekir.
Aşırı kilo tüp bebek tedavisinde gebelik oranını olumsuz olarak etkiler. Bu nedenle mümkün ise tüp bebek tedavisi öncesi kilo veriniz.
Tüp bebek tedavisi sırasında kahve tüketilmemelidir.

Hiçbir aşamada hastaneye yatmanıza gerek yoktur.

Tüp bebek tedavisi size uygulanana yumurtalık uyarma şemasına göre değişmekle birlikte genellikle 15-20 gün arasında süren bir tedavidir. Bu tedavi süresince tüp bebek merkezine farklı aralıklar ile gelmeniz gerekmektedir. Erkeğin sadece 1 gün gelmesi yeterlidir (yumurtaların toplandığı gün sabah sperm vermek için gelir).

Tüp bebek için sağlık raporu (3 imzalı) çıkarılarak devletten yardım alınabilir. Bu raporu çıkarma yetkisi bulunan merkezlere başvurmak yeterlidir. Raporun çıkarılması için tüp bebek yapılmasının gerekli olduğu doktorunuz tarafından tespit edilmelidir. Ayrıca devletten yardım alabilmek için:

• Kadın yaşı 23-39 yaş arasında olmalıdır. 40 yaştan gün alır ise rapor çıkamaz.
• Rapor kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarınca çıkartılsa dahi erkeğin bir ürolog tarafından görülmesi gerekebilir.
• Açıklanamayan kısırlık nedeni ile rapor çıkacak ise 3 yıllık resmi evlilik süresinin tamamlanması gereklidir. Diğer nedenlerde 3 yıllık evlilik süresi aranmaz.
• Kadın ya da erkeğin nüfusuna kayıtlı sağlıklı çocuk olmaması gereklidir.
• Emekli-Sandığı, BAĞ-KUR ve SSK’lılar için (SGK'lı) en az 5 yıllık prim ödemiş olma (aralıklı da olsa kabul edilir) ve toplamda 900 günden fazla prim ödemiş olmak gereklidir.
• Son 90 gün çalışıyor olmak gereklidir.
• Yeşil kart için süre kısıtlaması yoktur.
• Devlet şu an için 2 kez tüp bebeği ödemektedir.
Rapor çıkarmak için gerekli olan belgeler
• Kadın ve erkeğin üzerine kayıtlı çocuğun olmadığını gösteren 1 adet vukuatlı nüfus kayıt örneği (Kadın ve erkek için ayrı ayrı). Nüfus müdürlüklerinden temin edilebilir.
• 1 adet nüfus cüzdanı fotokopisi (Bayana ait)
• 1 adet evlilik cüzdanının fotokopisi
• 1 adet resim (Bayana ait)
• SSK ve Bağkur için prim gün sayısını gösterir belge (ilgili kurumlardan elde edilebilir)
• Emekli sandığı hastaları için hizmet dökümü (ilgili kurumlardan elde edilebilir)

Yumurtalıklar aşırı uyarıldığında yumurtalıklardan karın boşluğuna sıvı sızması olur ve karın şişmesi, bulantı-kusma, yemek yiyememe, nefes almada güçlük, aşırı kilo alma, idrar yapamama gibi durumlar gelişebilir. Bu durumda mutlaka doktorunuza başvurunuz. Gerekli durumlularda hastaneye yatmak gerekebilir. Bazı durularda karın boşluğundan sıvı alınması gerekebilir.

Kanda gebelik testi embriyo yerleştirmesinden 12 gün sonra verilir.

Embriyo yerleştirme sonrası gebelik testine kadar progesteron tedavisi verilir. Alttan kullanılan progesteron (Crinone %8’lik jel) diğer yöntemlere göre daha etkilidir.