Наши врачи отвечают

Not all snorers suffer from sleep apnea. However, since most suffers of sleep apnea are also snorers, this can be considered a symptom of sleep apnea. Even if a snorer is not diagnosed with sleep apnea, they should exercise caution as they may be at risk of developing sleep apnea in the future.

The main treatment for allergic rhinitis and nasal polyps is medical. Surgery may be required for nasal blockages that develop in the course of these illnesses. Currently, drugs are used to treat allergies, but surgery may be necessary at certain stages of the illness. However, treatment with drugs should continue even after surgery to prevent the recurrence of the illness.

In adults, nasal blockages may be caused by a deviated septum, enlarged turbinates (concha hypertrophy), conditions causing the nasal mucosa to become enlarged (influenza, allergies), nasal polyps commonly observed with allergies and sinusitis. Whereas swelling in the nasal mucosa may be treated with drugs, other conditions causing nasal blockages may require surgery if they are severe enough to affect quality of life and cause the patient to breathe through their mouths for the majority of the day and night.

Sinusitis usually develops after an upper respiratory tract infection known as ‘influenza’. It occurs due to a bacterial infection in the sinuses known as sinusitis, and is caused by a blockage of drainage passageways for the nasal mucous. Sinusitis may also be caused by bone deformities, allergic rhinitis, polyps caused by nasal mucous, adenoids and enlarged turbinates. The main treatment for sinusitis is the treatment of the illness that is causing the condition. Surgery may be necessary if treatment of the illness does not result in the desired outcome or when the sinus problem becomes chronic.

We prefer to use general anesthetic during nose surgery, provided that a very important condition with the patient does not prevent its use or the patient wishes to use another option. General anesthetic is preferred to ensure comfort and convenience for both the patient and the surgeon.

The most common cause of dizziness is sudden loss of blood pressure resulting from the person rising quickly from a sleeping or sitting position. This is known as orthostatic hypotension. This can generally be prevented by taking care to make such movements more slowly. Another common cause is BPPV, sometimes referred to as the dislodging of ear crystals. This condition involves the microscopic crystals in the inner ear’s balance center being displaced from their usual location, resulting in severe bouts of dizziness. The condition is purely due to mechanics. Diagnosis and treatment can easily and quickly be carried out with a series of maneuvers. While other causes of dizziness are quite rare, they can be diagnosed and treated with ease at our ear, nose, and throat department.

The condition known as otosclerosis is only encountered in humans and is a bone illness that affects the inner ear. Here, the movement of the stapes is impaired and can result in conductive hearing loss. The condition is more common in women and can lead to greater loss in hearing during pregnancy. Surgery is employed to treat the illness. The upper portion of the stapes is taken out by raising the eardrum and a special prosthetic is attached to the hole drilled in the footplate.

The intervention commonly known as bionic ear surgery involves surgery for the placement of a cochlear implant and an auditory brainstem implant.  These surgeries are used when the patient has extensive hearing loss or suffers from an underdeveloped auditory nerve or inner ear. These surgeries are most commonly carried out at the Hacettepe University center.

The most common cause of ringing is loss of hearing due to age. This can be easily diagnosed with a hearing test. The role of subsequent drug treatments is limited. A number of very different treatments for this problem are successfully applied at the audiology unit of the Hacettepe Ear Nose and Throat department.

In such cases a detailed ear examination should be carried out and a medical history obtained before a series of audio tests are conducted. The test should be conducted and interpreted at an experienced audiology center in order not to overlook a possible loss in hearing. A hearing aid should be prescribed to patients that are diagnosed with hearing loss and the problem should be monitored.

No. This is a fluid that builds up in your child’s ear when they suffer from an upper respiratory tract infection. While this may dry up on its own after the infection has abated, it may persist afterwards in some children. The bath water escaping into the ear will be present in the outer ear. The fluid being referred to here is present behind the eardrum.

No. This is a misconception. Tonsils are a defense mechanism of the respiratory system. However, if it leads to chronic illnesses and blockages, they may be doing more harm than good. Removing the tonsils in such cases will not lead to increased infections or more severe symptoms than usual. Our body has numerous defense mechanisms that will be able to fend off illnesses in the absence of tonsils.

Infections in the upper respiratory tract usually result from viral infections. They can generally be treated without having to resort to the use of antibiotics. Antibiotics may be needed if you require a doctor’s assistance during an acute attack. If infections occur frequently, then an examination may need to be conducted by a doctor to check for problems with the immune system. If your child’s illness shows no signs of relief, then taking a break from kindergarten may help improve his condition.

If your child sleeps with their mouth open or snores or complains of breathing difficulties during sleep, this indicates the presence of an enlarged adenoid in the posterior of the nasal cavity that is blocking the nasal passage. In such cases an ear, nose and throat specialist should be consulted. The adenoid may have to be removed through surgery depending on the outcome of the examination.

The buildup of fluid in your child’s ear is due to an infection your child has suffered in their upper respiratory tract. No additional treatment is necessary if the body is able to expel the fluid after a certain time. However, in cases where the presence of the fluid persists, this may lead to loss of hearing in the child and may result in complications requiring ear surgery. The child will need to be closely monitored to avoid this. If the fluid is not depleted after three months, then a surgical intervention involving the placement of a tube inside the ear drum will be required to ventilate the ear.

For tumors that have taken hold in the vocal folds, removing the affected vocal fold by avoiding the tumor during biopsy is generally sufficient for both the diagnosis and the treatment. In the more advanced stages of the illness, a more comprehensive treatment may be employed that includes radiotherapy, chemoradiotherapy, or a partial or complete laryngectomy, depending on the location of the tumor and other factors specific to the patient. Once again, depending on the growth stage of the tumor and its location, these patients may undergo a single or double-sided “neck dissection” that involves the clearing of lymph nodes present in the neck.

With the exception of those that have developed in the vocal folds, symptoms of laryngeal cancer will not present during the early phase of the illness. That is why the great majority of sufferers do not become aware of these symptoms until the advanced stages of the illness. However, tumors that have occurred inside the vocal folds can be detected early on if the patient complains about loss of voice. Other symptoms, in addition to voice loss, include swallowing difficulties and swelling in the neck. Other common symptoms are: extensive bouts of coughing that show no signs of abating, breathing difficulties, fatigue, loss of appetite and weight loss.

After receiving an account of the patient’s medical history their symptoms are evaluated and a detailed physical examination is carried out. This may be supported by a CAT scan and/or an MRI, depending on the findings from the physical examination. A biopsy and a pathological test of the extracted tissue should be carried out to ensure an accurate diagnosis. The biopsy is carried out under a general anesthetic and direct examination. During biopsy, the lesion can be observed by determining the areas to which the tumor has spread. For tumors that have occurred in the vocal folds, the fold in question can be removed, depending on the condition of the lesion, thereby making it possible to both biopsy and treat the illness.

Laryngeal is the most common cancer observed in the head-neck area and is also the most fatal. The greatest risk factor for the illness is the smoking of cigarettes and consumption of other tobacco products. The risk is also greater for those having to spend an extended amount of time in areas where they have to endure second-hand smoke. Other risk factors include alcohol, genetic predisposition and air pollution.

Laryngeal cancer occurs when there is uncontrolled growth of abnormal cells in the throat. The cancer cells may spread inside the throat or to adjacent tissues or to more distant parts of the body. 80-90% of cases of laryngeal cancers are due to smoking. The odds of developing cancer increases with the amount of cigarettes smoked and the length of time the habit continues. After quitting smoking, the chance of developing cancer is gradually reduced, with the risk being half that of smokers after five years. Laryngeal cancer is also a risk for non-smokers who have to endure second-hand smoke for extended periods of time.

Tüp bebek uygulamasında yüksek gebelik oranları için hastaya özel bireyselleştirilmiş tüp bebek protokolü, çok iyi bir tüp bebek laboratuvarı ve iyi bir klinik uygulama gereklidir. Mart 2010 yılında T.C. Sağlık Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu yönetmeliğe göre 35 (kadın yaşı) yaş altında 1. ve 2. tüp bebek uygulamalarında yalnızca 1 embriyo rahim içine bırakılabilmekte, 3 ve üzeri tüp bebek uygulamalarında en fazla 2 embriyo rahim içerisine bırakılabilmektedir. 35 yaş üzerinde ise en fazla 2 embriyo rahim içerisine bırakılabilmektedir. Bir diğer değiş ile rahime bırakılan embriyoların sayısı yasa ile azaltılmıştır. Bu nedenle rahim içerisine bırakılacak olan embriyoların çok çok kaliteli olması gereklidir ki az sayıda olmalarına rağmen rahim içerisine tutunabilsinler ve gebelik elde edilebilsin.

Blastokist embriyosu embriyonun döllenmeden sonraki 5. gündeki haline denir ve 3. gün embriyolara göre rahime tutunması olasılığı daha yüksektir.

Erkekten en kolay sperm elde etme yöntemi mastürbasyon ile menini alınmasıdır.

Menide sperm olmaması, geriye boşalma, sperm verememe gibi durumlarda spermlerin bazı yöntemler kullanarak alınması gerekebilir.

Mikro TESE (Testisten biyopsi ile sperm elde edilmesi) :
Menisinde hiç sperm bulunmayan (erkeklerin %1’ini etkiler) (Azospermi) erkeklerin genel yada lokal anestezi kullanarak testislerinden kesi yapılarak sperm yada üreme hücresi bulunmasıdır. Ürolog tarafından yapılır ve testis üzerine mikroskop altında damarlara zarar vermeden parçalar alınır ve embriyoloğa incelemesi için verilir. Sperm arama işlemi bazen 6-7 saat sürebilmektedir. MikroTESE’nin normal TESE’ye göre birçok avantajı vardır. Mikroskop altında damarlar görülerek yapılması nedeni ile testise verilen zarar en azdır. Ayrıca çıkarılan doku miktarları arasında büyük miktarda fark vardır. Sperm bulma şansları benzerdir.

Menide hiç sperm olmaması tıkayıcı veya tıkayıcı olmayan şeklinde olabilir. Tıkayıcı tipte sperm bulma şansı daha fazladır. Tıkayıcı olmayan tipi kendi arasında 5 tipe ayrılır. Fakat sperm bulma şansı ortalama %50’dir.

PESA (Perkütan epididimal sperm aspirasyonu) :
Tıkayıcı tipte azospermide yeri vardır. Ayrıca meni vermede güçlüğü var ise, boşalma geriye doğru ise (retrograt ejekülasyon) uygulanabilir. Testislerin üzerindeki epididim denilen kanallar içerisine küçük bir iğne ile girilir ve meni çekilir. Bu meni sperm için taranır.

MESA (Mikroskop altında epididimal sperm aspirasyonu) :
Testis üzerindeki epididimal kanallardan mikrocerrahi yapılarak mikroskopi altında meninin alınmasıdır.

TESA (Testiküler sperm aspirasyonu) :
Testislere kesi yapılmadan direkt olarak iğne batırılıp meninin aspire edilme yöntemidir.

Tedavi nedene yönelik olmalıdır. Pretestikülar azospermi varlığında pulsatif GnRH tedavisi uygulanabilir. Alternatif olarak human chorionic gonadotropin (hCG) haftada 2 kez 1.000–2.500 IU olacak şekilde verilebilir. hCG tedavisine human menopausal gonadotropin (hMG) 150 IU haftada 3 kez eklenebilir. 1 yıllık tedavide %80 oranında gebelik elde edilir.

Testikülar azospermide tedavi mikroenjeksiyon yöntemi ile tüp bebek uygulamasıdır. Yumurtalıklardan farklı yöntemler ile sperm elde edilebilir.

Posttestikülar azospermide direk olarak tüp bebek planlanabileceği gibi cerrahi tedavi de planlanabilir. Geriye ejekülasyonda ilaç tedavisi denenebilir.

Azospermili hastalar bir üroloji uzmanı tarafından mutlaka görülmelidir. Torbanın ve yumurtalıkların muayene edilmesi, kan testosteron ve FSH, LH, inhibin-B değerlerini tespit edilmesi gereklidir. Genetik inceleme mutlaka yapılmalıdır.

Azospermi meni içerisinde hiç sperm bulunmamasıdır. Tüm toplumdaki erkeklerin %1’inde görülür. Erkek kısırlık nedenlerinin yaklaşık %10-15’ini oluşturur. Kısırlık şikâyeti ile başvuran çiftlerin %5’inde erkekte azospermi bulunur.

Azospermi aspermi ile karıştırılmamalıdır. Aspermide meni hiç yoktur. Sperm normal olarak çıplak gözle görülemez. Ancak mikroskobik incelemede görülebilir. Azospermi de ise meni normal olarak gelir fakat içerisinde çıplak gözle görülemeyen sperm yoktur.

Azosperminin 3 tipi vardır.
Pretestikülar azospermi
Azospermilerin %2’sini oluşturur. Beyindeki ceviz büyüklüğündeki salgı bezindeki (hipofiz) problemler nedeni ile testiste (erkek yumurtalık) sperm üretimi olmaz. Doğuştan veya sonradan edinilen problemler nedeni le gelişebilir. Dışarıdan testosteron içeren ilaçlar alınması, hiperprolaktinemi, hipopituarism, Kallmann sendromu, Prader-Willi sendromu gibi durumlarda görülür. Kanda FSH düşüktür. Sperm üretimi yoktur.

Testikülar azospermi (Tıkayıcı olmayan azospermi)
Bu tip azospermide problem yumurtalıklardadır. Yumurtalıklar hiç olmayabilir, normalden küçük olabilir veya normal boyutta olabilir. En sık görülen azospermi tipidir. Azospermilerin %49-93’ü bu tiptir. Kan FSH seviyesi artmıştır. Sperm üretimi yoktur.
Nedenleri
• Doğuştan kromozomal bozukluklar
• Klinefelter sendromu (Tıkayıcı olmayanların %15-%30’unda görülür)
• Y-mikrodelesyonu (Tıkayıcı olmayanların %10-%20’sinde görülür). 3 tipi vardır. A, B ve C tipi. B tipi en kötü olanıdır ve sperm bulma şansı yok denecek kadar azdır. C tipi en iyi olanıdır.
• İnmemiş yumurtalık
• Sertoli cell-only sendromu
• Erişkin yaşta yumurtalık iltihabı geçirmek
• Travmaya maruz kalma
• Radyoterapiye maruz kalma
• Kemoterapiye maruz kalma
• Yumurtalığın torsiyone olması

Posttestikülar azospermi (Tıkayıcı tipte azospermi)
Bu tipte sperm üretimi olmasına rağmen meniye geçememektedir. Azospermilerin %7-%53’ünü oluşturur.
Nedenleri
• Vas deferansın doğuştan olmaması (Kistik fibrosis hastalığı ile birliktedir)
• Enfeksiyonlara bağlı tıkanma
• Geriye doğru ejekülasyon veya ejekülasyonun hiç olmaması

İlaçsız tüp bebek olarak bilinen (IVM-invitro matürasyon)’nun gebelik oranı klasik tüp bebeğe göre daha düşüktür.
Spermi olmayan erkeklerde ya da yumurtalığı olmayan kadınlarda kök hücre nakli halen çalışma aşamasında olup fare deneylerinde olumlu sonuçlar alınmıştır. Rutin klinik uygulamaya girmesi eninde sonunda olacaktır. Ama henüz mevcut değildir. Bu nedenle aralıklı olarak doktorunuza bu yöntemin kullanılmaya başlayıp başlanmadığını sorunuz.
Arzu edilen dondurma şekli embriyo dondurmaktır. Fakat bekâr olan hastalarda sperm ve yumurta dondurma işlemi de başarılı olarak gerçekleştirilmektedir. Kanser tedavisi planlanan (Kemoterapi veya ışın tedavisi) hastalarda tedavi öncesi mutlaka değerlendirme yapılmalıdır.

Kötü yumurtalık cevabı tüp bebek öncesi tahmin edilebilir (Antimülleriyan hormon, âdetin 3. Günü FSH, E2, adetli dönemde antral follikül sayısının belirlenmesi). Antimülleriyan hormonun 0.5 ng/ml altında olması %85 doğruluk ile kötü yumurtalık yanıtını gösterir. Ayrıca adet döneminde her iki yumurtalıkta 5’ten az öncü yumurtanın olması, varsa daha önceki tüp bebekte her iki yumurtalıktan 5’ten az yumurta toplanmış olması kötü yumurtalık cevabını gösterir.
Daha önceden yumurtalık cerrahisi geçirmiş olmak, daha önceden bir yumurtalığın alınmış olması, ağır sigara içimi, ileri evre endometriozis varlığı, daha önceden kemoterapi veya ışın tedavisi almış olmak kötü yumurtalık yanıtına risk oluşturur.

Tüp bebek tedavisi sırasında ağrı kesiciler alınmamalıdır.
Aspirin kullanımının tüp bebek başarısını artırmaz.
Yumurtlatma ilaçları yumurtalık kanserine neden olmazlar.

• Her ne şekilde olursa olsun, daha önceden gebeliğiniz var ise tüp bebekte gebe kalma şansınız hiç gebe kalmayana göre daha fazladır.
• İleri kadın yaşı tüp bebekte gebelik oranın etkileyen en önemli faktördür. 40 yaş üstünde gebelik oranları çok anlamlı şekilde azalır. Bu yaşlardaki kadınlar için ayların önemi vardır. En kısa sürede vakit kaybetmeden tüp bebeğe başlanmalıdır.
• Rahim içerisinde embriyo yerleştirilen bölgede yerleşmiş olan miyomların, poliplerin histeroskopik olarak çıkarılması gebelik oranlarını artırır.
• Rahim içi perde var ise histeroskopik olarak kesilmesi gebelik oranlarını artırır, düşük yapma riski azaltır.
• Tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında rahim içerisinin histeroskopi olarak gözlenip problem var ise tedavi edilmesi gebelik oranını artırabilir.
• Halk arasında vidalama yöntemi, yapıştırma yöntemi, ko-kültür ve lenfosit aşıları gibi gebelik oranını artırdığı söylenen tekniklerin kesin kanıtlanmış faydası yoktur.
• Akupunkturun tüp bebek tedavisinde kullanımının gebelik oranını artırdığına yönelik çalışmalar yayınlansa da klinik uygulamaya girebilmesi için daha fazla kanıtın olması gereklidir.
• Embriyonun genetiğinin belirlenerek (PGD) rahime yerleştirilmesi ailede genetik rahatsızlık var ise faydalı olup, anne ve baba normal iken PGD yapılması gebelik oranını artırmayıp aksine azaltmaktadır. İyi giden bir embriyodan genetik inceleme için parça almak embriyoya genellikle zarar vermektedir.

Hastalar için gerçekten çok zor karar verilen bir durumdur. Günümüzde birçok tüp bebek merkezi ticari kaygılar ile hasta çekmek için olmadık yöntemler uygulamaktadır. Gerçeğe dayanmayan, yeni teknikler uyguluyoruz, gebelik oranlarımız çok yüksek gibilerinden vaatler ile hastaların bebek sahibi olma arzularını suiistimal etmektedirler. Bazı televizyon programları da maalesef buna alet olmaktadır. İyi merkezler için:
• Merkez ne zamandır faaliyette?
• Rapor çıkarma yetkisi var mıdır?
• Uluslararası kurumlarca denetleniyor mu?
• Embriyo, sperm, yumurta dondurma programı var mı?
• Dondurulan embriyoların yüzde kaçı sağlam?
• Dondurulan embriyo transferinden gebelik oranları nasıl?
• Eve canlı bebek ile gitme oranları kaç?
• Bir problem çıktığında (örneğin yumurtalık aşırı uyarıldığında) sizi tedavi edebilecek alt yapıya sahip mi?
Bu şartlar iyi merkezlerde olmalıdır.

Tüp bebek tedavisi sırasında gebelik beklentisi doktorunuzun size vermiş olduğu gebelik oranına uygun olmalıdır. Aşırı beklenti sonrası gelen negatif gebelik sonucu sizi ve dolayısı ile ailenizi olumsuz olarak etkileyebilir. Kendinizi tüp bebek tedavisi öncesi gergin hissediyor iseniz doktorunuzun onay ile psikolojik destek alabilirsiniz.

• Tüplerde şişme olmuş ise (hidrosalpinks) şişmiş olan tüp veya tüplerin tüp bebek öncesi laparoskopik olarak çıkarılması gereklidir. Çıkarılamıyor ise yine laparoskopik olarak rahim ile ilişkileri kesilmelidir. Şişmiş tüp veya tüplerin çıkarılması gebelik oranını artırır ve dış gebelik oranını azaltır.
• Tüp bebek öncesi yumurtalıklarda 4 cm’nin üstünde çikolata kisti var ise bu kistin laparoskopik olarak çıkarılması gereklidir. 4cm’nin altında ise çıkarmaya gerek yoktur.
• Tüp bebek öncesi 4 cm’nin altında çikolata kisti var ise bu kistin işlem öncesi iğne ile aspire edilmesi enfeksiyon oranını artırması nedeni ile önerilmez.
• Tüp bebek öncesi 1 cm’den büyük fonksiyonel olmayan (estradiolün 60 pg/ml altında olması, endometrial kalınlığın 5 mm’nin altında olması) kistlerin işlem öncesi iğne ile aspire edilmesi önerilir.
• Polikistik yumurtalık hastalığının varlığı tüp bebek için olumsuz değil aksine olumludur. Yapmış olduğumuz bir çalışmada polikistik yumurtalık hastalığı olan kadınlarda tüp bebek gebelik oranının kontrol grubuna göre daha fazla olduğunu tespit ettik. Bu çalışmayı dünyanın en saygın kısırlık dergilerinden birisi olan "Fertility and Sterilty" dergisinde 2005 yılında dünyaya sunduk. Bu çalışma akademik yayınlarım arasında bulunabilir.

Tüp bebek tedavisine başlandıktan sonra yeterli yumurtalık cevabı yok ise, kan estradiol değerleriniz ani olarak düştü ise yumurta uyarımı doktorunuz tarafından iptal edilebilir. Eşinizden sperm bulunamadı ise (Azospermi hastaları), yumurta toplamada yumurta veya döllenmeye uygun yumurta çıkmadı ise, döllenme olmamış ise tedavi iptal edilebilir. Ayrıca yumurtalarınız aşırı uyarılmış ise döllenmiş embriyolar dondurulabilir ve tedavi iptal edilebilir.

Tüp bebek tedavisi öncesi sigara içiyor iseniz bırakınız, alkol almayınız.
Eşiniz tüp bebek öncesi sigara kullanıyor ise 70 gün önceden sigarayı bırakması gerekir.
Aşırı kilo tüp bebek tedavisinde gebelik oranını olumsuz olarak etkiler. Bu nedenle mümkün ise tüp bebek tedavisi öncesi kilo veriniz.
Tüp bebek tedavisi sırasında kahve tüketilmemelidir.

Hiçbir aşamada hastaneye yatmanıza gerek yoktur.

Tüp bebek tedavisi size uygulanana yumurtalık uyarma şemasına göre değişmekle birlikte genellikle 15-20 gün arasında süren bir tedavidir. Bu tedavi süresince tüp bebek merkezine farklı aralıklar ile gelmeniz gerekmektedir. Erkeğin sadece 1 gün gelmesi yeterlidir (yumurtaların toplandığı gün sabah sperm vermek için gelir).

Tüp bebek için sağlık raporu (3 imzalı) çıkarılarak devletten yardım alınabilir. Bu raporu çıkarma yetkisi bulunan merkezlere başvurmak yeterlidir. Raporun çıkarılması için tüp bebek yapılmasının gerekli olduğu doktorunuz tarafından tespit edilmelidir. Ayrıca devletten yardım alabilmek için:

• Kadın yaşı 23-39 yaş arasında olmalıdır. 40 yaştan gün alır ise rapor çıkamaz.
• Rapor kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarınca çıkartılsa dahi erkeğin bir ürolog tarafından görülmesi gerekebilir.
• Açıklanamayan kısırlık nedeni ile rapor çıkacak ise 3 yıllık resmi evlilik süresinin tamamlanması gereklidir. Diğer nedenlerde 3 yıllık evlilik süresi aranmaz.
• Kadın ya da erkeğin nüfusuna kayıtlı sağlıklı çocuk olmaması gereklidir.
• Emekli-Sandığı, BAĞ-KUR ve SSK’lılar için (SGK'lı) en az 5 yıllık prim ödemiş olma (aralıklı da olsa kabul edilir) ve toplamda 900 günden fazla prim ödemiş olmak gereklidir.
• Son 90 gün çalışıyor olmak gereklidir.
• Yeşil kart için süre kısıtlaması yoktur.
• Devlet şu an için 2 kez tüp bebeği ödemektedir.
Rapor çıkarmak için gerekli olan belgeler
• Kadın ve erkeğin üzerine kayıtlı çocuğun olmadığını gösteren 1 adet vukuatlı nüfus kayıt örneği (Kadın ve erkek için ayrı ayrı). Nüfus müdürlüklerinden temin edilebilir.
• 1 adet nüfus cüzdanı fotokopisi (Bayana ait)
• 1 adet evlilik cüzdanının fotokopisi
• 1 adet resim (Bayana ait)
• SSK ve Bağkur için prim gün sayısını gösterir belge (ilgili kurumlardan elde edilebilir)
• Emekli sandığı hastaları için hizmet dökümü (ilgili kurumlardan elde edilebilir)

Yumurtalıklar aşırı uyarıldığında yumurtalıklardan karın boşluğuna sıvı sızması olur ve karın şişmesi, bulantı-kusma, yemek yiyememe, nefes almada güçlük, aşırı kilo alma, idrar yapamama gibi durumlar gelişebilir. Bu durumda mutlaka doktorunuza başvurunuz. Gerekli durumlularda hastaneye yatmak gerekebilir. Bazı durularda karın boşluğundan sıvı alınması gerekebilir.

Kanda gebelik testi embriyo yerleştirmesinden 12 gün sonra verilir.

Embriyo yerleştirme sonrası gebelik testine kadar progesteron tedavisi verilir. Alttan kullanılan progesteron (Crinone %8’lik jel) diğer yöntemlere göre daha etkilidir.