Tissue and Organ Transplantation Center

Hacettepe University Liver Transplantation Program; has been one of the leading centers in its field since 1998. First adult liver transplantation was performed on 28/02/1998 while first pediatric liver transplantation was performed on 13/04/1998 in our center. Survival rates for liver transplantation patients of our center for 1, 3, 5 and 10 years were respectively 95 %, 80%, 78 % and 78 %.

Hacettepe University Faculty of Medicine Liver Transplantation Program provides service in Hacettepe University Adult Hospital which offers the opportunities to give any type of treatment to chronic liver patients.

Liver Transplantation Process

Transplantation consists of 4 stages. First stage is evaluation. If you are deemed as the suitable candidate for liver transplantation, you will have 2 options: transplantation from cadaver or living donor. 2nd stage starts once you register in Ministry of Health Turkey Organ and Tissue Information System (TODS) for transplantation from cadaver and continues until compatible organ is found. 3rd stage is the liver transplantation surgery in the event that a compatible organ is found. 4rd stage is post-transplantation immunosuppressive (medication to suppress immunity) treatment and control process.

The process of your evaluation for liver transplantation starts as of you are accepted as a potential receiver for liver transplantation within Hacettepe University Liver Transplantation Program and continues until you are registered into the organ waiting list or you are deemed to be unsuitable for transplantation.

Evaluation process

Evaluation process for liver transplantation involves several tests, interventions and meetings with the members of transplantation team. Furthermore, you may need to meet with other specialists outside the team. All of these consultations, tests and other procedures help us to decide if liver transplantation is the correct treatment for you and if you are sufficiently healthy for liver transplantation, which is a highly major and risky surgery. These tests also help us to decide if there are any other treatment options than liver transplantation suitable for you.

After your evaluation process ends, your file will be reviewed at Hacettepe University Council of Liver Transplantation Liver and it will be concluded if liver transplantation is the most appropriate treatment option for you. Council's decision will be communicated to you by your physician.

Liver Transplantation Team Members

Liver transplantation team consists of; General Surgery Specialist and / or Pediatric Surgery Specialist (trained in liver transplantation), Adult Gastroenterology Specialist, Pediatric Gastroenterology Specialist, Psychiatrist, Anesthesiology and Reanimation Specialist and Organ Transplantation Coordinator.

Supervising Specialist of Liver Transplantation Program: Assist. Prof. Ahmet Bülent Doğrul, M.D. (link CV)
Assistant Supervising Specialist: Prof.Cahit Tanyel, M.D. (link CV)
Surgical team Member: Prof. Osman Abbasoğlu, M.D. (link CV)
Adult Gastroenterology Specialist: Prof.Yusuf Bayraktar, M.D. (link CV)
Pediatric Gastroenterology Specialist: Assoc. Prof. Hülya Demir (link CV)
Anesthesiology and Reanimation Specialist: Assoc. Prof. A. Gülsüm PAMUK(link CV)
Anesthesiology and Reanimation Specialist: Assoc. Prof. A. Heves KARAGÖZ(link CV)
Psychiatrist: Assist. Prof. Özlem Erden AKİ(link CV)

Organ Transplantation Coordinators

Specialist Nurse Seda Nihal Dikçınar YÜCESOY
Specialist Nurse Çiğdem TOPRAK
Nurse Aslı SEZER

Karaciğer Nakli Konsey Üyeleri

Doç. Dr. Ahmet Bülent DOĞRUL (Genel Cerrahi ABD)

Öğr. Gör. Dr. Hilmi Anıl DİNÇER (Genel Cerrahi ABD)

Yrd. Doç. Dr. Burak ARDIÇLI (Çocuk Cerrahisi ABD)

Prof. Dr. Taylan KAV (Erişkin Gastroenteroloji Bilim Dalı)

Prof. Dr. Halis ŞİMŞEK (Erişkin Gastroenteroloji Bilim Dalı)

Prof. Dr. Hasan ÖZMEN (Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı)

Prof. Dr. Hülya DEMİR (Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı)

Doç. Dr. Almila Gülsün PAMUK (Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı)

Yrd. Doç. Dr. Filiz ÜZÜMCÜGİL (Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı)

Doç. Dr. Özlem ERDEN AKI (Psikiyatri Anabilim Dalı)

After the Evaluation Process

If you have been deemed suitable for liver transplantation, you are included into the national information system consisting of active members waiting for transplantation from cadaver. Transplantation team should be able to contact you 24/7. You should arrive in hospital within a short period of time once compatible liver is found. Please make sure to give all of your contact numbers to organ transplantation coordinator. You should contact organ transplantation center in the event of address or teletelephone number changes.

Patients in the information system should periodically come to controls for evaluation.

MELD Score

In Turkey, the recipient of a liver harvested from a cadaver donor is decided based on MELD ( Model for End-stage Liver Disease) score of patients registered ad National Information System for liver transplantation. The score is calculated by using 3 variables (bilirubin, creatinine, INR). A patient with a higher score is more likely to be lost due to liver disease in this system that calculates the survival possibility of patient in need of liver transplantation.

Adaptations are applied in certain situations (for instance hepatocellular carcinoma patients)
Score is used for patients younger than 18.
MELD score should be recalculated and updated periodically based on MELD score.

Which Patients are Candidate Recipients?

Patients suffering from incurable liver disease with associated complications such as abdominal fluid accumulation, loss of consciousness, peritonitis, decreased life quality, etc.) are candidates for liver transplantation.

Diseases that could lead to incurable liver diseases

1: Acute liver failure (due to mushroom, drug, etc. poisoning)
2: Congenital absence of bile duct
3: Metabolical diseases:

• o Alpha-I antitrypsin deficiency

• o Crigler-Najjar disease, Type I

• o Byler disease

• o Glycogen storage diseases

• o Wilson disease

• o Hemochromatosis

• o Tyrosinemia

• o Familial amyloidotic polyneuropathy

• o Primary hyperoxaluria type 1

4: Liver cirrhosis (Reasons can be Hepatittis B,C, Alcohol, NASH, etc)
5: Hepatic vascular diseases
6: Liver tumors

Liver transplantation Types

Transplantation from cadaver

The procedure involves transplanting the entire or a part of the liver harvested from a cadaver instead of your diseased liver to be removed.

Transplantation from living donor

The procedure involves transplantation of a part of the liver of a healthy individual.

Post Transplant Life

After the organ transplantation, you should take medication to suppress your immune system everyday so that your body does not reject the transplanted organ.
Several patients are nervous while departing from this environment, but the suggestions given below will help to create and maintain a safe environment at home.

Your medication

Your physicians and nurses will inform you on how to use your medication. You should take your medication regularly. If you have trouble in maintaining regular medication intake, you should receive support from family members in this regard.

Controls

You should pay control visits 3 times a week nice you are discharged from hospital. You should come to control examination without taking your medication before as your medication levels will be observed.
The frequency of your control examinations in the long term will be stated to you by your physician.

Home Environment
Living flowers and plants should not be put into patient room as these can be source of infection.
Pets should be avoided after transplantation. You can talk to your cat or dog with a distance in between. But you should by no means allow your pet to contact and lick you or sleep together with you.

Personal Contact

Close contact (hugging, kissing, hand shaking) should be avoided in order to reduce the probability to exposure to bacteria and other agents that could cause infections.
Persons who are not suffering from any infectious disease or upper respiratory tract infection can visit you after they wash their hands. The best protection is to avoid crowded places in the initial days.
You should avoid contact with persons suffering from upper respiratory tract infection (such as flu). Live vaccine should be avoided.

Daily Cleaning

Taking showers or bathing frequently are good for you. You can use a mild soap particularly in the event of a rash. You should avoid using soap with strong scent.
You should check your skin. Immediately inform your physician or nurse in case of a redness, puffiness or itchiness on your skin.
Always use your own towel and clothes. Do not use such belongings used by others and do not allow anyone else use what has been used by you.

Sea and Swimming Pool

Do not swim in lakes or public swimming pools as your immune system will have been suppressed. Do not engage in activities such as swimming without consulting to your physician.

Daily Exercise

Regular exercising is an important part of recovery process. Restoring your muscular strength and motion with exercise will make you feel good not only in physical but also in emotional terms.

You will feel that your resistance to activity or exercise has dropped down after you are discharged. Daily routine exercises can be very difficult at the outset as your energy level can be low or you might not feel good. Planning both resting and exercising periods together can help.

Sexual Life

Sexual activity subsequent to transplantation depends on how you feel yourself. Both male and female patients should inform a physician or nurse in the event of a discharge, skin lesion, chap or rash in the genital area. Sexual intercourse should be avoided until full recovery in the event of an active infection in your partner.

Nonetheless, birth control is of major importance. Transplantation team will inform you on the birth control options available.

Fever

If your fever reaches up to 38 degrees celsius and does not go down to normal level in 2 hours, you should call your nurse or physician.
Circumstances in which you should inform your transplantation team:
• Fever above 38 degrees celsius
• any bleeding from the palate, nose, rectum or bladder
• Cough, nasal congestion or shortness of breath,
• Nausea, vomiting or diarrhea,
• Skin rash or redness (check on a daily basis while in the bathroom),
• Any problem, pain, swelling, redness or discharge in the surgery site
• Mouth sores or rectal pain
• Genital scars, vaginal bleeding, discharge or odor.
• Frequent urination, pain or burning during urination,
• Yellow color on your skin or the white parts of your eyes
• Itchy skin

Smoking/Alcohol/Medication

We suggest you not to smoke after transplantation. Additionally, you should not allow anyone smoke near you and avoid from environments where tobacco is smoked.

Alcohol intake after transplantation should be avoided as well. It is not recommended as alcohol intake while taking medication on a regular basis should be avoided.

If you need to use any medication for a reason, consult with your physician or nurse. The medication given to you might not be compliant to the medication that suppresses your immune system, so you can change the expected effect.

Nutrition

As your immune system is suppressed, a great risk is posed in respect to the infections spreading with food.

The majority of food includes certain types of bacteria which are usually harmless for anyone who has a full-functioning immune system. This being said, food which includes high level of bacteria can be harmful to certain people and these food types can be a source of infection.

This section sets out information on considerations about selecting, buying, preparing and storing food in the post-transplant period.

Considerations about preparing and storing food are as follows:

• • Start with cleaning your fridge and make sure the temperature is set below 5 °C.

• • You should buy new food for your first arrival at home from the hospital. Discard or move away open cans or packages for a while.

• • Remember to wash your hands frequently.

• • Keep all the areas you prepare food in a clean and dry condition.

• • Wash plates with hot water and soap, and set them aside as soon as they dry up.

• • Be careful while handling kitchenware and hold them from their grips or edges.

• • Keep your fingers off food.

• • Put on gloves while preparing food with any injury or open wound in your hands.

• • Make sure not to cough or sneeze near food or plates.

• • Check the expiration date of all products.

• • Cook all types of meat and eggs well.

• • Keep meat and prepared food in the fridge only once. Keep all the food in the fridge in containers with closed lids.

• • Leftover food should be served after it is re-cooked.

• • Leftover food should be eaten within 24 hours or packaged and frozen.

Medication to be used by liver transplantation patients

IMMUNOSUPPRESSIVE DRUGS

Immune system is the body’s defense system. It serves to the purpose of defending the body against factors causing diseases and ensures body’s resistance against these factors. If the immune system is strong, body overcomes these factors so that there won’t be a disease. After the heart transplantation immunosuppressive drugs are used to prevent the rejection of the transplanted organ by the recipient’s immune system. Therefore, while you are on immunosuppressive drugs, you have to protect yourself from diseases and related factors, better than you did before. Period of use and dosage of these drugs are determined/arranged by your physician and these are modified depending on your condition.

Immunosuppressive drugs repress your immune system and weaken it. In other words, they suppress your body’s defense mechanisms (which it normally has) that attack and reject foreign tissues. It helps your body to accept the new organ. While these drugs prevent organ rejection, on the other hand, these decrease your body’s defense against infections. While you are on immunosuppressive drugs, your body is open to infections; besides, while you are on this treatment, you should not be vaccinated with live viruses. You should consult to your doctor and transplantation team in every case of medication use and vaccination.

General Side Effects of Drugs

Opportunistic infections; cytomegalovirus, fungus, herpes simplex (blain, cold sore) are observed commonly
An increase in malignant diseases may occur. Therefore, you have your medical controls regularly.
Do not change or skip doses without consulting your doctor. Use medication according to recommended dose and directions. Even before using a simple drug -even if it is recommended by another physician- you should consult to your own doctor. Please remember to take your medication with you while travelling. Do not switch drugs with others. Even if they have the same content, before switching your drugs, please do consult with your physician.

Prednisolone (Deltacortril)

It has an immunosuppressive effect.
The dose of Prednisolone decreases to the maintenance dose. You will keep using prednisolone unless otherwise stated by your physician. If you receive the medication in a single dose, you should take it after breakfast with a full stomach.

Side Effects

It can cause water and salt retention, increase in gastric and perspiration acidity.
The risk of fungal infection in mouth increases. Increased hairiness and acnes on skin might be observed. It may cause muscle and bone weaknesses in the long term.

It may cause cataract and increased blood glucose. Psychological problems are observed more commonly.

Prograf (Tacrolimus)

By blocking T cells, it prevents T cells to damage the transplanted organ. Mechanism of action is similar to cyclosporine and cannot be used together with it.

The given circumstances for cyclosporine also applies to tacrolimus.

High blood levels disrupts the kidney functions. For this reason, blood values should be followed up closely. Please have your blood values tested whenever your physician instructs you. To obtain accurate and correct results, please use your medication on time and regularly. The dosage arranged according to tacrolimus level in blood. It has similar side effects with cyclosporine. Cosmetic side effects (pubescence, swollen gingiva etc.) are observed less, while drug related diabetes and neurological symptoms are observed more commonly.

Do not take the medication with grapefruit juice. Grapefruit juice affects blood levels. Do not drink grapefruit juice 2 hours before or after receiving medication. Certain drugs (such as ketoconazole, erythromycin) may have greater effect the level of tacrolimus. Therefore, as it was mentioned before, please do not take any medication without consulting your physician, even if it is recommended by another physician.

Take the drug only with water.

Cellcept(Mikofenolate Mofetile – MMF) and Myfortic (Mikofenolate Sodium)

Cellept, an inosine monophosphate dehydrogenase inhibitor, prevents the rejection of transplanted organ by body. Usually, it is taken with cyclosporine, tacrolimus and/or sirolimus. It should not be taken together with the anti-acids containing magnesium and aluminum hydroxide since it will decrease the absorption.

Most common symptoms are diarrhea, decrease in leukocyte count, nausea, vomiting. It causes an increased tendency to certain infections.

Cyclosporine (Neoral-sandmimmun)

It is an immunosuppressive drug. It shows its effect by blocking T cells. It has two forms: oily liquid and pills, both of which are taken orally. Capsule form is swallowed with a liquid like other medications. If you are using the fluid form, your physician or nurse will show you how to adjust the dosage. You should take the proper dosage of medication immediately after mixing it with milk (room temperature heat), chocolate milk or orange juice. Do not forget that you should never take cyclosporine with grapefruit juice! If you have taken the medication, please do not eat grapefruit for at least two hours.

Please take your medication regularly and at the same hour everyday, as it will help you to keep the medication in your blood at the same level at all times. If you forget to take the medication and you remember in 1-2 hours, take the missing dosage immediately, keep your regular schedule. If you don’t remember to take it until the time of the next dosage, do not take two dosages at once, and consult with your doctor. If you have diarrhea and/or vomit, inform your doctor immediately. Diarrhea causes disposal of drug before it affects your system. So that, it may cause rejection of transplanted organ. In this case, the drug will be given to you through an intravascular line. At this period you should avoid using laxatives.

Keep your medication in dry place, and in room temperature. Direct exposure to sun, storage in the fridge, extreme hot or cold weather will cause the drug lose it efficiency. Also, if you are using the fluid form of the drug, do not use it once it has been 60 days after opening it. You will be required to check cyclosporine level in your blood regularly. On the test days you have to take and bring your medicine as you were told to do. Please have your blood values tested whenever your physician instructs you. To obtain accurate and correct results, please use your medication on time and regularly.

Do not take the medication with grapefruit juice. It affects blood level. Do not drink grapefruit juice two hours before and after the time of medication. Certain drugs (such as ketoconazole, erythromycin) can have greater effect on the level of cyclosporine. Therefore, as it was mentioned before, please do not take any medication without consulting to your physician, even if it is recommended by another physician. You may take the medication with orange juice or milk.

Side Effects

Cyclosporine may have severe side effects. Commonly, it may cause hypertension. After you start taking the medication, your blood pressure should be monitored regularly. If it is necessary, your physician may recommend you to take your pills for blood pressure. Blood cholesterol and triglyceride levels might increase. Kidney and liver functions might increase. For this reason, you should do your laboratory checks regularly. Your hands may start shaking as well as headache, cramps in legs, swollen gingiva, nausea and vomiting. Also, your hair may get thick and wayward and shape and its form and dispersion may change to some extent.

You should be careful about the oral hygiene since long-term use of the drug may cause swelling in gingiva. You should brush your teeth after each meal and have your teeth checked once in every 4 to 6 months. Your dentist should also know about this medication.

You have to tell every side effect you are experiencing to your doctor. There might by grow of hair, kidney function disorder, nausea and vomiting and headache may occur. Please do not forget that the problems related to this drug will decrease in time with the decrease in dosage.

Rapamune (Sirolimus)

Rapamune (Sirolimus) prevents rejection of transplanted kidney by suppressing your immune system. In certain circumstances, it is used to treat acute rejection. It is used with cyclosporine and prednisone.

Rapamune (Sirolimus) in 1-5 mg dosage. It has liquid and tablet forms. Liquid form can only be mixed with orange juice or only water. It should be mixed in a glass and consumed before it precipitates. If Rapamune (Sirolimus) is used with cyclosporine (neural), it should be taken once in a day after four hours of the morning dosage of Neodal. Liquid form should be maintained inside fridge and the tablet form should be maintained somewhere dry and cool.

Side Effects

Rapamune may decrease white blood cell count, therefore it increases the risk of infection. Also, it may cause risk of bleeding by lowering the thrombocyte count. By adjusting dosage these two side effects may be decreased.

Rapamune may cause indigestion, diarrhea, nose bleeding, headache, joint pain, and increased level of cholesterol and lipid.

Certican (Everolimus)

It is an immunosuppressive drug which suppresses T cell activation and reproduction. It is only for oral use and should be taken two times a day. Tablets are taken with water without crushing and should be swallowed in one piece. It should be taken at the same time everyday. It should only be taken with water. When it is taken with fatty foods or grapefruit or grapefruit juice, its absorption decreases.

Side Effects:

General: pain (in general), muscle weakness, swollen hands, feet, arms and legs, wheezing, dyspnea, sudden urge to urinate, influenza symptoms, fever, chill, sore throat, joint pain, swollen glands, new moles and swellings, sudden bleedings and bruises, fatigue, headache, dysphagia caused by swollen face, lips, mouth, tongue, shortness of breath, increase in blood lipids may occur.

Dermatological

Acne, heat rash and sensitivity in certain parts of the body.
Hematological: Decrease in blood levels caused by repression of bone marrow.
Gastrointestinal: Stomachache, diarrhea, nausea and vomiting.

Böbrek Nakli Programı

Mesul Müdür

Prof. Dr. Şeref Rahmi YILMAZ (Merkez Müdürü)

Sorumlu Uzman

Prof.Dr. Fazıl Tuncay Akı

Sorumlu Uzman Yardımcısı

Yrd. Doç. Dr. Ali Cansu BOZACI

Cerrahi Ekip

Prof. Dr. Fazıl Tuncay AKI

Yrd. Doç. Dr. Ali Cansu BOZACI

Böbrek Nakli Konsey Üyeleri 

Prof. Dr. Fazıl Tuncay AKI (Üroloji Anabilim Dalı)

Yrd. Doç. Dr. Ali Cansu BOZACI (Üroloji Anabilim Dalı)

Prof. Dr. Yunus ERDEM (Erişkin Nefroloji Bilim Dalı)

Prof. Dr. Bülent ALTUN (Erişkin Nefroloji Bilim Dalı)

Prof. Dr. Mustafa ARICI (Erişkin Nefroloji Bilim Dalı)

Doç. Dr. Şeref Rahmi YILMAZ (Erişkin Nefroloji Bilim Dalı)

Doç. Dr. Tolga YILDIRIM (Erişkin Nefroloji Bilim Dalı)

Prof. Dr. Rezzan TOPALOĞLU (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Prof. Dr. Ali DÜZOVA (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Doç. Dr. Fatih ÖZALTIN (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Doç. Dr. Bora GÜLHAN (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Pediatri Nefroloji Ekibi

Prof.Dr. Rezan Topaloğlu (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Prof.Dr. Ali Düzova (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Prof.Dr. Fatih Özaltın (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Doc.Dr. Bora Gülhan (Çocuk Nefroloji Bilim Dalı)

Hacettepe Üniversitesi Kalp Nakli Programı , 1989 yılından beri alanında ülkemizin en önemli merkezlerinden biri olmaya devam etmektedir.Merkezimizde erişkin ve çocuk kalp nakilleri başarı ile uygulanmaktadır.

Kalp Nakli Nedir?

Kalp nakli, hastalığa bağlı fonksiyon görmeyen kalbin sağlıklı verici kalbi ile değiştirilmesidir. Kalp nakli genellikle ilaç tedavisi ve cerrahi tedaviye rağmen durumu düzelmeyen hastalar için uygulanır.Nakil operasyonu büyük bir cerrahi prosedür olsa da uygun bakım ve takip ile iyi sonuçlar elde edilebilmektedir.

Kalp Nakli Neden Yapılır?

Kalp nakli diğer tedavi yöntemleri ile düzelmenin sağlanamadığı kalp yetmezliği durumlarında uygulanır.Erişkinlerde kalp yetmezliği nedenleri şunlardır:

• Koroner arter hastalığı
• Kalp kası zayıflığı (Kardiyomiyopati)
• Kalp kapağı hastalıkları
• Doğuştan var olan kalp defektleri
• Önceki kalp naklinin yetersiz kalması

Kalp yetmezliğinin son evresine gelmiş ve 1 yıldan az yaşam beklentisi olan 65 yaşın altındaki hastalar kalp nakli adayıdırlar. Daha ileri yaştaki hastalar fizik özellikleri değerlendirilerek nakil adayı olabilirler.

Çocuklarda en sık kalp yetmezliği nedenleri doğuştan kalp defektleri ve kalp kası zayıflığıdır.

Kalp Nakli Programına Nasıl Girilir?

Hastayı takip eden doktoru kalp naklinin gerekli olduğunu düşündüğünde kalp nakli konseyine başvurur.Hastanın durumu düzenli olarak toplanan kalp nakli konseyinde değerlendirilir.Konsey tarafından uygun görülmesi ve nakil kararı alınması durumunda hasta programa alınarak organ bekleme listesine kaydedilir.Bekleme listesine alınan hastalardan durumu evinde yaşayabilmesine imkan verecek düzeyde olanlar kontrollere gelmek üzere evlerinde,durumu ağır olan hastalar ise hastanede yatarak uygun kalbi beklerler.

Kalp Nakli Ekip Üyeleri

Kalp Nakil Programı

Kalp Nakil Ekibi ;

Mesul Müdür

Prof. Dr. Şeref Rahmi YILMAZ (Merkez Müdürü)

Kalp Nakil Programı Sorumlu Uzmanı

Prof. Dr. Murat GÜVENER

Sorumlu Uzman Yardımcısı

Prof.Dr.Recep Oktay Peker

Cerrahi Ekip Üyesi

Prof. Dr. Murat GÜVENER

Prof. Dr. Recep Oktay PEKER

Kalp Nakli Konsey Üyeleri

Prof. Dr. Murat GÜVENER (Erişkin Kalp ve Damar Cerrahisi Bilim Dalı)

Prof. Dr. Recep Oktay PEKER (Erişkin Kalp ve Damar Cerrahisi Bilim Dalı)

Prof. Dr. Meral KANBAK ( Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı)

Prof. Dr. Tevfik KARAGÖZ (Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı)

Doç. Dr. E. Barış KAYA (Erişkin Kardiyoloji Anabilim Dalı)

Doç. Dr. Özlem ERDEN AKI (Psikiyatri Anabilim Dalı)

Kalp Nakli için Uygun Kalp Bulunduğunda Ne Yapılır?

Kalp Nakli için Uygun Kalp Bulunduğunda Ne Yapılır?

Uygun verici ile eşleşen hastalarda hazırlık süreci başlar.Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından kalp nakli ekibinin bir kısmı verici kalbi hazırlamak üzere ilgili merkeze gider.Ekibin diğer kısmı alıcıyı ameliyata hazırlar.Alıcı ve verici hazır olduğunda kalp nakli ameliyatı gerçekleştirilir.

Kalp Naklinin Riskleri Nelerdir?

Kalp nakli sonrası en önemli risk alıcının verici kalbini reddetmesidir.Alıcının bağışıklık sistemi verici kalbini yabancı doku olarak algılar ve vücuttan uzaklaştırmaya çalışır.Bunu engellemek amacıyla kalp nakli yapılan tüm hastalara nakil sonrasında bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar uygulanır.Buna rağmen hastaların yaklaşık %25’ inde nakil sonrası ilk yılda doku reddine dair bulgular ortaya çıkar.Bu tür bulgular ortaya çıktığında genellikle ilaç tedavisi düzenlemesi ile tedavi mümkündür.İlaç düzenlemesi yapılmadığında ya da hasta tarafından ilaç düzenlemesine uyulmadığında doku reddi çok şiddetli olabilir.Bu nedenle kalp nakli yapılan hastaların doktorlarının önerilerine uyması çok önemlidir.

Diğer riskler:

• Atar damar problemleri .Nakil sonrası kalp koroner damarlarında kalınlaşma ve sertleşme meydana gelebilir.Bu durum kalbin kanlanmasını bozarak kalp krizi,kalp yetmezliği ,ritim bozuklukları ve ani ölüm gibi olaylara neden olabilir.

• İlaçlara bağlı yan etkiler.Nakil sonrası ömür boyu kullanılması gereken bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar özellikle böbreklerde olmak üzere organ hasarlarına neden olabilirler.

• Kanser.Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kanser riskini arttırabilirler.Özellikle cilt, dudak ve kan kanseri gelişme riski artabilir.

• Enfeksiyonlar.Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar vücudun enfeksiyonlarla savaşma gücünü azaltırlar.

Kalp Nakli Cerrahisi

Nakil operasyonu yaklaşık 4 saat sürer.Daha önce kalp ameliyatı geçirmiş olan hastalarda veya ameliyat sırasında komplikasyon gelişmesi durumunda bu süre uzayabilir.Hastanın göğüs boşluğu açılır, hasta kalp –akciğer makinasına bağlanarak kalp devre dışı bırakılır.Hasta kalp çıkartılarak hazırlanmış olan verici kalbi hastaya takılır.Hasta kalp –akciğer makinasından ayrılır ve işlem sona erer.Hasta operasyon sonrasında yoğun bakımda takip edilir.Hastanede kalış süresi yaklaşık 1-2 haftadır.Taburculuk aşamasında hastanın ilaç tedavisi ve kalp rehabilitasyonu programı düzenlenir.

Kalp Naklinin Sonuçları

İMMÜNOSÜPRESİF İLAÇLAR

İmmün sistem vücudun bağışıklık (savunma) sistemidir. Vücudun hastalık yapan etkenlere karşı direncini sağlar ve savunmasından sorumludur. Bağışıklık sistemi güçlü ise vücut hastalık etkenini yener ve hastalık oluşmaz. Kalp nakli sonrası kişinin savunma sisteminin nakledilen kalbi reddetmemesi için savunma sistemini baskılayan ilaçlar kullanılır. Bu yüzden ilaçları kullandığınız sürece hastalık etkenlerine karşı kendinizi daha iyi korumanız gereklidir. Bu ilaçların kullanım miktarı süresi sizi takip eden doktor tarafından düzenlenir, durumunuza göre değiştirilir .
İmmünosüpresif ilaçlar vücudun bağışıklık sistemini baskılar, zayıflaştırır. Başka bir deyişle vücudunuzda normalde var olan, yabancı dokulara saldırma ve bu dokuları reddetme gücünü azaltır. Vücudunuzun yeni organı kabul etmesine yardımcı olur. Bu ilaçlar rejeksiyonu önlerken, bir yandan da vücudunuzun infeksiyonlara (mikrop kapmaya) direncini azaltır. İmmünosüpresif ilaçları kullanırken vücudunuz infeksiyonlara açık hale gelir; ayrıca bu tedavi sırasında canlı virüs aşısı olmamanız gerekmektedir. Her türlü ilaç ve aşı kullanımı durumunuzu nakil ekibinize danışmanız gerekir.

İlaçların Genel Yan Etkileri

Fırsatçı enfeksiyonlar; sitomegalovirus, mantar, herpes simpleks (uçuk) gibi hastalıklar daha sık gözlenir.
Malign hastalıklarda artış gözlenebilir. Bu nedenle özellikle yukarıda belirtilen doktor kontrollerini düzenli olarak yaptırmalısınız.
Hekim önerisi dışında ilaç dozlarında değişiklik yapmayınız ve doz atlamayınız. Önerilen dozda ve kullanma talimatına uygun kullanınız Herhangi bir ilaç kullanacağınız zaman, çok basit bir ilaç dahi olsa, başka bir hekim tarafından önerilmiş olsa bile kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışınız. Seyahatlerinizde ilaçlarınızı yanınıza almayı unutmayınız. Başkalarıyla ilaç değiştirme yapmayınız. İlaç içerikleri aynı dahi olsa ilaç değişikliğini doktorunuza sormadan yapmayınız.

Prednizolon ( Deltacortil)

Bağışıklık sistemini baskılayıcı etkisi vardır.
Prednizolon dozu azalarak idame doza ulaşılır. Doktorunuz aksini söylemediği sürece prednizolonu kullanmaya devam edeceksiniz. Tek doz halinde alıyorsanız sabah kahvaltısından sonra tok karnına almalısınız.

Yan etkileri

Vucutta tuz ve su tutulumuna, mide ve terlemede asidinde artışa neden olabilir.
Ağızda mantar enfeksiyonu oluşma riski artar. Ciltte akne (sivilce) ve tüylenmede artış gözlenebilir. Uzun dönemde kemik ve kas güçsüzlüğüne neden olabilir.
Katarkt ve kan şekerinde yükselmeye neden olabilir. Psikolojik problemler daha sık gözlenir.

Prograf (Tacrolimus)

T hücrelerinin işlevini bloke ederek nakledilen organa zarar vermesini engeller. Etki mekanizması siklosporine benzer ve birlikte kesinlikle kullanılmaz.
Yukarıda siklosporin için belirtilen hususlar aynen takrolimus içinde geçerlidir.
Yüksek kan düzeyleri böbrek fonksiyonlarını bozar.. Bu nedenle kan düzeyleri yakın olarak takip edilmelidir. Doktorunuzun söylediği zamanlarda mutlaka kan düzeyi baktırınız. Kan düzeylerinin doğru sonuç vermesi için ilaçlarınızı mutlaka belirtilen saatlerde düzenli olarak alınız. Kandaki takrolimus düzeyine göre ilaç dozu ayarlanır. Yan etkileri siklosporine benzer. Kozmetik yan etkiler (tüylenme, diş eti şişmesi vb.) daha az görülmekle birlikte, ilaca bağlı şeker hastalığı ve nörolojik bulgular daha sık gözlenebilir.

Greyfurt suyu ile ilacınızı içmeyiniz. Greyfurt suyu kan düzeyini etkiler. İlaç saatinden en az 2 saat önce ve sonrasında 2 saat greyfurt suyu içmeyiniz. Bazı ilaçlar (ketokanazol, eritromisin gibi) takrolimus düzeyini çok etkileyebilir. Bu nedenle daha önceden de belirtildiği gibi başka bir hekim önerse bile ilacınıza başlamadan önce mutlaka doktorunuza sorunuz.

İlacınızı sadece su ile alınız.

Cellcept (Mikofenolat Mofetil - MMF) ve Myfortic (Mikofenolat sodyum)

İnozin monofosfat dehidrogenaz inhibitörü olan cellcept transplante organın vücut tarafından reddini engeller. Genellikle siklosporin, tacrolimus ve/veya sirolimus ile birlikte kullanılır.

Magnezyum ve aliminyum hidroksit içeren antiasitler emilimi azaltacağından birlikte alınmamalıdır
En sık görülen yan etkiler ishal, lokosit sayısında azalma, bulantı ve kusma olarak sayılabilir.
Çeşitli enfeksiyonlara eğilimde artışa neden olur.

Siklosporin (Neoral - sandimmun)

Bağışıklık sistemini baskılayan bir ilaçtır. T hücrelerinin aktivasyonunu engelleyerek etki gösterir. İki formu vardır: yağlı sıvı ve kapsül. Her ikisi de ağızdan alınır. Kapsül formu diğer ilaçlar gibi bir miktar sıvıyla yutulur. Sıvı formu kullanacaksanız hemşireniz ya da doktorunuz size doz ayarlamasını öğretecektir. Size uygun olan dozu, oda ısısında süt, çikolatalı süt veya portakal suyu ile karıştırıp hemen tüketmeniz gerekir. Yalnız hazırladığınız kapta hiç ilaç kalmadığından emin olmalısınız. Unutulmaması gereken bir şey siklosporini asla greyfurt suyu ile beraber almayınız! Eğer ilaç aldıysanız en az iki saat greyfurt yemeyiniz.

İlacınızı her gün günün aynı saatinde almaya dikkat etmelisiniz! Bu, ilacın kanınızda hep aynı sevide kalmasına yardım edecektir. Eğer ilacı almayı unutur ve iki saat içinde hatırlarsanız, hemen kaçırdığınız dozu alın ve ilaç saatlerinize uymaya devam edin. Şayet diğer dozun zamanı gelene kadar aklınıza gelmediyse asla iki doz almayın, doktorunuza danışınız.

Eğer kusma ve/veya ishal şikayetiniz olursa hemen doktorunuza haber veriniz. İshal, ilacın size bir faydası olmadan vücuttan atılmasına neden olur. Bu da nakil organın reddine sebep olabilir. Eğer gerekirse bu durumda ilaç size damardan verilecektir. Bu dönemde laksatif kullanmaktan da kaçınmanız önerilir.

İlacınızı kuru bir yerde, oda sıcaklığında saklayınız. Direkt güneş ışığında, buzdolabında, aşırı sıcak-soğukta bırakmanız etkinliğinin kaybolmasına sebep olacaktır. Ayrıca sıvı formu kullanıyorsanız açıldıktan sonra 60 gün geçmiş ilaçları kullanmayınız. Kanınızdaki siklosporin düzeylerini kan testleri ile düzenli kontrol ettirmeniz gerekecektir. Size söylenecek tahlil günlerinde size nasıl söyleniyorsa o şekilde ilacınızı almanız ve yanınızda getirmeniz önerilir. Doktorunuzun söylediği zamanlarda mutlaka kan düzeyi baktırınız. Kan düzeylerinin doğru sonuç vermesi için ilaçlarınızı mutlaka belirtilen saatlerde düzenli olarak alınız. Kandaki siklosporin düzeyine göre ilaç dozu ayarlanır.

Greyfurt suyu ile ilacınızı içmeyiniz. Greyfurt suyu kan düzeyini etkiler. İlaç saatinden en az 2 saat önce ve sonrasında 2 saat greyfurt suyu içmeyiniz. Bazı ilaçlar (ketokanazol, eritromisin gibi) siklosporin düzeyini çok etkileyebilir. Bu nedenle daha önceden de belirtildiği gibi başka bir hekim önerse bile ilacınıza başlamadan önce mutlaka doktorunuza sorunuz. İlacınızı süt ya da portakal suyu ile alabilirsiniz

Yan etkiler

Siklosporin pek çok yan etkiye sebep olabilir. En sık olarak hipertansiyon yapabilir. İlacı almaya başladıktan sonra kan basıncınız (tansiyon) düzenli olarak ölçülmelidir. Eğer gerekirse doktorunuz tansiyon ilaçları almanızı önerebilir. Kan kolesterol ve trigliserid seviyeleriniz de yükselebilir. Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarınız artabilir. Bu nedenle düzenli bir şekilde lab. kontrollerinizi yaptırmanız gerekmektedir. Ellerinizi titretebilir, başağrısı, bacak krampları, dişeti şişmesi, bulantı-kusma yapabilir. Ayrıca saçlarınız daha kalın ve düzensizleşip, şekil ve dağılımı biraz değişebilir.

Uzun dönem kullanımı dişetlerinin şişmesine neden olabileceği için ağız hijyenine dikkat edilmesi gerekir. Her yemekten sonra dişlerinizi fırçalamanız ve her 4-6 ayda bir diş hekimine kontrole gitmeniz önerilir. Dişçiniz de bu ilacı kullandığınızı bilmelidir.
Mutlaka yaşadığınız yan etlileri doktorunuza bildiriniz. Böbrek fonksiyonlarında bozukluk
Vucutta tüylenmede artış, bulantı, kusma, ishal ve baş ağrısı gözlenebilir.
Zamanla ilaç dozları düşürüldükçe problemlerinde azalacağını unutmayınız

Rapamune (Sirolimus)

Rapamune (Sirolimus) bağışıklık sisteminizi baskılayarak yeni böbreğinizin vücudunuz tarafından reddini önler. Bazı durumlarda akut rejeksiyonu tedavi etmek içinde kullanılır.
Siklosporin ve prednizon ile beraber kullanılır.
Rapamune (Sirolimus) 1 – 5 mg doz konsantrasyonlarında likit ve tablet formu vardır. Likit formu portakal suyu veya sadece su ile karıştırılabilir. Cam bir bardakta karıştırılıp çökmeden içilmelidir. Rapamune (Sirolimus) siklosporin (neoral) ile kullanılıyorsa günde bir kez Neoral’in sabah dozundan 4 saat sonra alınır. Likit formu buzdolabında saklanması gerekirken tablet formu serin ve kuru bir yerde saklanmalıdır.

Yan etkileri

Rapamune kandaki beyaz küre sayısını azaltabilir, bundan dolayı enfeksiyonlara yatkınlığı artırır. Ayrıca trombosit (kan pulcuğu) sayısını azaltarak kanamaya yatkınlığı artırabilir. Doz ayarlamaları ile bu iki yan etki azaltılabilir.

Rapamune hazımsızlık, ishal, burun kanaması, baş ağrısı, eklem ağrısı, artmış kolesterol ve lipid düzeylerine neden olabilir

Certican (Everolimus)

Bağışıklık sistemini baskılayan bir ilaçtır. T hücrelerinin aktivasyonunu çoğalımını baskılar. Sadece ağızdan kullanım içindir.Günde 2 kez alınır.Tabletler ezilmeden su ile bütün olarak yutulmalıdır.Her gün aynı saatlerde alınmalıdır.Yağlı yiyeceklerle greyfurt ya da greyfurt suyu ile birlikte alındığında emilimi azalır. Sadece su ile alınmalıdır.

Yan Etkileri:

Genel: Genel ağrı, kas güçsüzlüğü, ellerde, ayaklarda, kol ve bacaklarda şişme, hırıltılı solunum, solunum güçlüğü, ani idrar yapma isteği,gribal enfeksiyon belirtileri,ateş, ürperme, boğaz ağrısı, eklem ağrısı, salgı bezlerinde şişme, yeni benler ve şişlikler, beklenmeyen kanama ve çürükler, yorgunluk, baş ağrısı, yüzde, dudakta, ağızda, dilde, boğazda şişmeye bağlı yutma zorluğu, nefes darlığı ve kan yağlarında artış olabilir.

Dermatolojik

Akne vücudun bazı bölgelerinde isilik, ciltte duyarlılık olabilir.
Hematolojik: Kemik iliği baskılanmasına bağlı kan değerlerinde düşüş olabilir.
Gastrointestinal: Karın ağrısı, ishal, bulantı ve kusma görülebilir.

Heart Transplantation

Hacettepe University Adult Hospital
Tissue and Organ Transplantation Center (Floor C)

Telephone: +90 (312) 305 41 46
Fax:+90 (312) 305 41 45

For Appointment

Hacettepe University Faculty of Medicine Department of Cardiovascular Surgery

Telephone:
+90 (312) 305 17 73
+90 (312) 305 17 74

Liver Transplantation

Hacettepe University Adult Hospital
Tissue and Organ Transplantation Center (Floor C)

Telephone: +90 (312) 305 41 46
Fax: +90 (312) 305 41 45

For Appointment

Assist. Prof. Ahmet Bülent Doğrul, M.D.
Hacettepe University Faculty of Medicine Department of General Surgery

Telephone:
+90 (312) 305 16 76
+90 (312) 305 16 77

Fax :
+90 (312) 310 40 71