Ailesel Kanserlerde Genetik Danışmanlık Birimi

Kalıtsal kanserler tüm kanserlerin yaklaşık %10’unu oluşturmaktadır. Ailede birden fazla nesilde kanser görülmesi, toplumun geneline göre daha erken yaşta kanser tanısı konulması, bireylerde birden fazla kanserin bir arada bulunması ve kanserin vücutta çift taraflı olarak görülmesi kalıtsal kanser sendromları için yönlendiricidir. Kalıtsal kanser riskinin belirlenmesi, risk altındaki bireylere genetik danışmanlık verilmesi ve genetik test yapılması sonucu elde edilen verilere göre risk azaltıcı müdahalelerin uygulanması, kanser ve kansere bağlı ölüm riskinin azaltılmasında önemlidir. Ayrıca bu testlerden elde edilen bilgiler doğrultusunda multidisipliner takip gerektiren durumlar ortaya çıkabilmekte ve sonucunda doğru zamanda doğru yönlendirme imkanı sağlanabilmektedir. Çeşitli kanserlere yatkınlık oluşturan (kişide bulunduğu zaman toplumdaki diğer kişilere göre kanser ortaya çıkma riskini arttıran) birtakım genler ve bu genlerde yer alan değişiklikler tanımlanmış durumdadır.Genetik testlerin amacı kansere yatkınlık oluşturduğu bilinen genlerde herhangi bir değişiklik olup olmadığının belirlenmesidir. Özellikle meme ve kolon kanseri başta olmak üzere birçok kanserde değişen oranlarda ailesel olma olasılığı vardır. Ailesel kanser sendromlarının teşhisi, hem kanserli bireyin sonraki süreçte tedavi, izlem ve tarama planını etkiler, hem de bireyin ailesindeki diğer kişilerin de bu açıdan değerlendirilerek uygun tarama ve izlem programına alınmasını ve önleyici tedbirlerin alınmasını, olası bir kanserin de erken teşhis edilerek tedavi şansının artırılmasını hedefler.

Kanserde Genetik Danışmanlık ve Risk Değerlendirme Birimi Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji Anabilim Dalı içerisinde hizmet vermektedir. Doktor yönlendirmesi ile veya bireysel başvuru yapılabilmektedir. Başvuran kişilere ilk değerlendirmede dosya açılır. Gerekli bilgilendirme yapılarak test öncesi yazılı onamı alınır. Kanser riski oluşturabilecek kişisel, ailesel veya yaşama biçimi özellikleri, tarama programları hakkındaki bilgi, tutum ve davranış düzeylerini belirlemeye yönelik ‘’Kanser Riski Değerlendirme Formu’’ doldurulur. Sonrasında 3 kuşak aile ağacı çizilir. İlk değerlendirme sonrasında American College of Medical Genetics and Genomics (ACMG) ve National Comprehensive Cancer Network (NCCN) kriterleri kılavuzluğunda olası bir kalıtsal kanser sendromuna yönelik uygun genetik testler istenir. Test sonucu pozitif çıkan kişilere bilgilendirici genetik danışmanlık hizmeti verilir.