Ekokardiyografi

Kalbin anatomik ve fonksiyonel olarak değerlendirilmesinde girişimsel bir işlem olmaması ve tamamen güvenli, riski olmaması nedeniyle eşsiz bir tetkiktir. Ultrasonik ses dalgalarının yansımalarının görüntüye dökülmesi mantığına dayanır. İki boyutlu, M mode, Doppler (spektral ve renkli) eko çeşitleri ve transözofagiyal, stress ekokardiyografi gibi çeşitleri vardır. Rutin bir ekokardiyografi değerlendirilmesinde iki boyutlu, spektral ve renkli Doppler ekokardiyografi çalışması şeklinde 3 aşama vardır. Hastanın yatağa sola dönmüş veya düz olarak yatar halde göğüsüne jel sürüldükten sonra bir prob ile değişik kesitlerden kalbin tomografik görüntüleri alınır. Ekokardiyografi sonrası kalbin pompa fonksiyonunun durumu, kapakların yapısı ve fonksiyonel durumu, kalbin yapısal anormallikleri hakkında bilgi edinilir.

Doppler ekoda kalpteki akımlar proba göre hareketlerinden dolayı kırmızı, mavi , yeşil renkte görüntüler (proba doğru olan akım kırmızı uzaklaşan mavi ve jet akımları yeşil) verir. Kalp kapaklarındaki kaçakların ve darlıkların varlığının ve ciddiyetinin tespitinde, konjenital kalp hastalığı ve kalp kası hastalıklarının tanısında önemlidir. Hacettepe Kardiyoloji Bölümü'nde biri koroner bakım ünitesinde, birisi kateterizasyon laboratuvarında kullanılmak üzere ayrılmış toplam 5 eko aletiyle hizmet verilmektedir. Normal poliklinikten randevulu hastaların ekoları sabah 09:00'dan 12:00’a kadar kardiyoloji polikliniği Eko’da, öğretim üyeleri polikliniğinde muayene olan hastaların ekoları ise Z katı Kardiyoloji içindeki Eko'da yapılmaktadır. Normal bir eko tetkiki 20-30 dk sürmektedir ve bir kaç şekilde yapılmaktadır:

1. Transtorasik ekokardiyografi

Rutinde uygulanan yöntemdir. Yatar durumda pozisyon verildikten sonra hastanın göğsüne jel sürülerek bir probla yapılan girişimsel olmayan bir tetkikdir.
Randevuya gelirken özel bir hazırlık yapmanız gerekmez.
Sonucu tetkik sonrası hemen verilmektedir.

2. Tranözofagiyal ekokardiyografi

Kalbin rutin eko ile değerlendirilemeyen kısımlarını daha iyi görebilmek için geliştirilmiş bir tetkikdir. Endoskopide olduğu gibi topikal anestezi ve bazen sedatif ilaçların uygulanmasını içeren ön hazırlık sonrası ucunda transducer bulunan hortum şeklindeki probun yutturulup, yemek borusu (özofagus) ve bazen de mideye kadar ilerletilip kalbe ait değişik kesitsel görüntülerin alındığı bir eko çeşididir.

Özellikle kalbin yapısal anormalliklerinin (doğumsal kalp hastalığı: ASD, VSD vb.) kalp boşluklarında trombüs (pıhtı) şüphesi, infektif endokardit durumlarında tercih edilir. Ayrıca aort diseksiyonunun tanısında da oldukça değerli olup yoğun bakımda, yatak başında ve operasyon sırasında uygulanabilme avantajına sahiptir. Transözofagiyal ekokardiyografi Hacettepe Kardiyoloji'de haftanın 5 günü deneyimli bir ekiple yapılır. Yaklaşık 15-20 dk sürer.

Transözofagiyal eko hakkında bilmeniz gerekenler

Transözofagiyal ekokardiyografi, yemek borusuna yutturularak yerleştirilen ekokardiyografi probu sayesinde, kalp boşluklarının daha yakından ve daha net değerlendirilmesine olanak sağlayan bir tetkik yöntemidir.

İşlem sırasında, probu yutma esnasında bulantı olabileceğinden, kusmamanız ve mide içeriğinin soluk borusuna kaçmaması amacı ile işlemden önce en az 6-8 saat süre ile aç olmanız gerekmektedir.

Ekokardiyografiye başlamadan önce bulantı hissiniz azalması amacı ile boğazınız lokal anestezikle uyuşturulacaktır. Bu ilacın etkisi 2-3 saatte geçeceğinden yediğiniz maddeleri yutamama ve soluk borusuna kaçırma ihtimaline karşı işlemden sonra 2-3 saat bir şey yemeyip içmemeniz gerekmektedir.

İşlem sırasında eğer ağzınızda yerinden çıkabilen protez diş varsa çıkarınız, aksi taktirde yerinden çıkarak soluk borunuza kaçabilir.

Eğer burnunuzdan nefes alamıyor veya yemek borusu hastalığınız varsa işlemden önce bunu mutlaka doktorunuza bildiriniz.

Transözofagiyal ekokardiyografi kısa süren bir tetkiktir. İşlem sizin de yardımınızla kolayca yapılabilir. Göğüs duvarından yapılan ekokardiyografi tetkikine göre daha net görüntü sağlaması nedeniyle hastalığınız hakkında doktorunuzun daha iyi bilgi almasını sağlayacaktır. İşlem sırasında diş yaralanması, boğazdan hafif kanama, özellikle yemek borusu hastalığı olan hastalarda yemek borusunda yaralanma, burnundan nefes alamayan hastalarda nefes darlığı veya aç gelmeme gibi durumlarda bulantı ile çıkarılan mide içeriğinin soluk borusuna kaçması gibi istenmeyen etkiler olabilir. Yukarıda anlatıldığı gibi bunların çoğu alınan önlemlerle minimuma indirilebilir.

Tetkike gelirken en az 6-8 saat süre ile aç olmanız gerekmektedir.

Size verilmiş reçete varsa reçeteyi mutlaka temin ederek geliniz.

Göğüs duvarından yapılan ekokardiyografi raporunu ve dosyanızı getirmeyi unutmayınız.

3. Stress ekokardiyografi

İlaçla veya egzersizle kalbin iş yükünün artırılarak başlangıç ekokardiyografisinde normal olup bu sırada iskemik kalan bölgelerdeki kasılma bozukluğunun tespitine dayanan bir ekokardiyografi çeşididir.

Hacettepe Kardiyoloji'de genellikle ilaçla (dobutamin) yapılmaktadır. Stress ekokardiyografinin kardiyak stress testlere üstünlüğü doğruluk derecesinde artış, radyasyona maruziyetin olmayışı, ucuz olması ilave kardiyak hemodinamik ve kapak fonksiyonlarında egzersizle olan değişikler hakkında bilgi vermesidir. Ayrıca EKG’nin değerlendirilemediği durumlarda tercih edilecek bir yöntemdir.

Ekokardiyografi laboratuvarı kalp kapak hastalıkları, iskemik kalp hastalığı, perikardiyal hastalıklar, kardiyak kitleler, büyük damarların hastalıkları, akciğer hastalıkları ve doğumsal kalp hastalıkları için önemli bilgiler sağlamaktadır.